Андешаҳо дар ҳошияи «Дарси сулҳ»-и Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 31 августи соли 2026
Сулҳ барои ҳар як миллату давлат неъмати бебаҳо ва асоси зиндагии осоишта ба шумор меравад. Маҳз дар фазои сулҳу субот ҷомеа метавонад рушд кунад, насли наврас таҳсил намояд, илму фарҳанг пеш равад ва барои ояндаи дурахшон заминаи устувор гузошта шавад. Барои мардуми Тоҷикистон арзиши сулҳ боз ҳам бештар аст, зеро кишвари мо роҳи душвори расидан ба сулҳу ваҳдати миллиро тай кардааст.
31 августи соли 2026 дар доираи таҷлили Рӯзи дониш «Дарси сулҳ» бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон баргузор гардид. Ин суханронӣ танҳо як муроҷиат ба хонандагону омӯзгорон набуда, балки паёми муҳим ба тамоми ҷомеа дар бораи арзиши сулҳ, нақши илму дониш ва масъулияти насли ҷавон дар ободии Ватан мебошад.
Сулҳ — бузургтарин дастоварди миллат аст. Дарси сулҳ моро водор месозад, ки ба маънои воқеии сулҳу субот бештар андеша кунем. Сулҳ танҳо набудани ҷанг нест. Сулҳ имкони зиндагии шоиста, таҳсил, меҳнати созанда, рушди иқтисодӣ ва пешрафти ҷомеа мебошад.
Имрӯз дар Тоҷикистон кӯдакону наврасон дар мактабҳои наву замонавӣ таҳсил мекунанд, ҷавонон имкони гирифтани маълумоти олӣ ва касбҳои гуногунро доранд. Ин ҳама дар шароите имконпазир аст, ки дар кишвар сулҳу оромӣ ва суботи сиёсӣ ҳукмфармост.
Аз ин рӯ, ҳифзи сулҳ вазифаи танҳо давлат ё як гурӯҳи муайян нест. Ҳар як шаҳрванди кишвар бояд дар таҳкими ваҳдати миллӣ, эҳтироми ҳамдигар ва нигоҳ доштани фазои орому созанда саҳми худро гузорад.
Дониш — неруи пешбарандаи ҷомеа: мавзӯи дигари муҳими «Дарси сулҳ» мақоми илму дониш дар ҳаёти инсон ва ҷомеа мебошад. Ҷаҳони имрӯза босуръат тағйир меёбад. Технологияҳои нав, зеҳни сунъӣ, рақамикунонӣ ва ихтирооти илмӣ ба тамоми соҳаҳои зиндагӣ таъсир мерасонанд.
Дар чунин шароит танҳо шахси донишманду соҳибкасб метавонад ба талаботи замон ҷавобгӯ бошад. Аз ин рӯ, ҳар як хонанда бояд вақти худро самаранок истифода намуда, ба омӯзиши илм, забонҳои хориҷӣ, технологияҳои иттилоотӣ ва касбу ҳунарҳои муосир таваҷҷуҳ зоҳир намояд.
Дониш сарватест, ки бо инсон мемонад ва онро касе гирифта наметавонад. Агар ҷавонон имрӯз хуб таҳсил кунанд, фардо метавонанд ҳамчун мутахассисони баландихтисос дар рушди иқтисод, иҷтимоъ, илм ва фарҳанги кишвар саҳм гузоранд.
Мактаб сарчашмаи маърифат ва худшиносӣ аст ва дар тарбияи насли наврас нақши муҳим дорад. Мактаб танҳо ҷойи гирифтани дониш нест, балки муҳити ташаккули ҷаҳонбинӣ, ахлоқ, масъулиятшиносӣ ва ватандӯстии инсон мебошад.
Омӯзгор ҳамчун роҳнамои насли наврас вазифаи бузурге ба уҳда дорад. Муаллим на танҳо фанро меомӯзонад, балки дар қалби хонанда меҳри Ватан, эҳтироми инсон, дӯст доштани илму дониш ва масъулияти шаҳрвандиро низ бедор мекунад.
Дар баробари омӯзгор, нақши оила низ хеле муҳим аст. Тарбияи дуруст аз муҳити оила оғоз меёбад ва дар мактаб идома пайдо мекунад. Агар оила ва мактаб дар тарбияи кӯдак ҳамкории хуб дошта бошанд, барои ташаккули шахсияти солиму босавод заминаи устувор фароҳам мегардад.
Ҷавонон созандагони фардои Тоҷикистонанд. Имрӯз ҷавонони кишвар имкониятҳои зиёде барои таҳсил, касбомӯзӣ ва рушди истеъдодҳои худ доранд. Аммо имконият танҳо дар сурате натиҷа медиҳад, ки инсон аз он дуруст истифода барад.
Ҷавонон бояд дарк намоянд, ки ояндаи давлат аз дониш, меҳнат ва масъулияти онҳо вобаста аст. Онҳо бояд аз ҳар гуна андешаҳои ифротӣ ва таъсири гурӯҳҳои бегона дур бошанд, ба арзишҳои миллӣ эҳтиром гузоранд ва бо истифодаи дурусти шабакаҳои иҷтимоӣ ва интернет ҷаҳонбинии худро васеъ намоянд.
Ҷавони босавод, соҳибкасб ва ватандӯст метавонад на танҳо зиндагии худро беҳтар созад, балки ба рушди ҷомеа ва пешрафти Ватан низ саҳм гузорад.
«Дарси сулҳ» барои ҳар як хонанда ва омӯзгор бояд дарси масъулият низ бошад. Агар мо сулҳро қадр кунем, бояд онро бо рафтори хуб, таҳаммулпазирӣ ва эҳтироми ҳамдигар таҳким бахшем. Агар донишро арзишманд донем, бояд бештар омӯзем, китоб хонем, илм аз худ кунем ва барои баланд бардоштани сатҳи маърифати худ кӯшиш намоем.
Имрӯз вазифаи мо танҳо шунидани суханони пурмуҳтаво нест. Муҳим он аст, ки ин суханонро ба амал табдил диҳем.
Ҳар як хонандаи хуб таҳсилкунанда, ҳар як омӯзгори масъулиятшинос ва ҳар як шаҳрванди ватандӯст метавонад дар ободии Тоҷикистони азиз саҳм гузорад.
«Дарси сулҳ» ба мо бори дигар хотиррасон менамояд, ки сулҳу субот ва илму дониш ду сутуни муҳими пешрафти ҷомеа мебошанд. Сулҳ шароити зиндагии осоиштаро фароҳам меорад ва дониш инсонро ба сӯи фардои нек раҳнамун месозад.
Мо — насли имрӯза — бояд сулҳро чун гавҳараки чашм ҳифз намоем, дониш омӯзем, соҳиби касбу ҳунар гардем ва барои пешрафту ободии Тоҷикистони соҳибистиқлол саҳми арзандаи худро гузорем.
Сулҳро пос дорем, донишро роҳнамои зиндагӣ созем ва Ватанро бо меҳру садоқат обод намоем!
Ваҳобзода Абдураҳмон
муовини директори Маркази исломшиносӣ