Имя автора: pressa

МАҚОЛАҲО

Андешаҳо перомуни ибораи «исломи дунявӣ»

Бояд эътироф намуд, ки ибораи «исломи дунявӣ» барои аксарияти аҳли ҷомеа, ба хусус дингароён хеле хандаовар ва ҳам гӯшхарош садо хоҳад дод. Ин ҳам бесабаб нест, зеро дар атрофи мавзуи мазкур, яъне «Оё мумкин аст, ки дини ислом дунявӣ бошад?» ҳам дар фазои илмӣ ва ҳам динии ҷомеа на танҳо таҳқиқи ҷиддӣ сурат нагирифтааст, ҳатто андешаю тааммул намуданро низ ҷоиз намешуморанд. Ҳолати мазкур бешак ба сабаби чорчубаи андешарониест, ки дингароёни ҷомеа ба туфайли ҷаҳолати худ дар зеҳни аҳли ҷомеа ҷой намудаанд. Масалан, чӣ тавр мешавад, ки бандаи муъмин худою расул ва таълимоти онҳоро дар як тараф гузошта, фикри дунёро кунад? Дар робита ба мавзуи мавриди матраҳи мо бояд ёдовар шуд, ки тахминан як қарн пеш ибораҳои «исломи бунёдгаро» (фундаменталистӣ), «исломи тундгаро» (радикалӣ), «исломи ифротӣ» (экстремистӣ) низ гушхарош ва ғайримақбул буданд, лекин имрӯз ба сабаби воқеият будани падидаю равандҳои мазкур фазои диниию илмии ҷомеа ба чунин номҳо одат намудааст. Тибқи таълимоти мазҳаби ҳанафӣ мо ҳақ надорем, ки аҳли қибларо аз имон хориҷ намоем. Сониян, агар хуб аст, агар бад, онҳо аз номи ислом баромад мекунанд ва худро ҳомиёни дини ислом муаррифӣ менамоянд. Бинобар ин, қишри мазкур бо мавқеи ишғолнамудаашон, новобаста аз пазируфта шудан ё нашуданаш аз ҷониби аҳли ҷомеа, навъи хоси исломро ба маъраз мегузоранд. Аз нигоҳи ин ҷониб, ибораи «исломи дунявӣ» – ро низ чунин сарнавишт интизор аст. Бе шак баъд аз чанде ибораи мазкур низ маъмулӣ мегардаду мусулмонони хирадпешаю фарҳангсолор ва ҳамқадами замон онро ба хушӣ мепазиранд, зеро воқеияти динии имрӯза ба таври равшан ба ҳастии он ишора менамояд. Гузашта аз ин, чаро дини ислом вобаста ба муносибат ба Алӣ – домоди пайғамбар ба исломи шиа ва суннӣ, вобаста ба пешвои мазҳабӣ ба исломи ҳанафӣ, шофеӣ ва ғайра, вобаста ба вижагии таълимот ба исломи муътадил, бунёдгаро, ифротӣ ва ғайра, вобаста ба марҳилаи рушд ба исломи қурунивустоӣ, муосир ва ғайра, вобаста ба мансубияти ҳудудӣ ба исломи саудӣ, туркӣ, мовароуннаҳрӣ ва ғайра, вобаста ба мансубият ба равияҳои мухталиф ба исломи салафӣ, ихвонӣ, ваҳҳобӣ, таҳрирӣ ва ғайра тақсим шаваду вобаста ба муносибаташ ба арзишҳои дунявӣ, таъиноти воқеии иҷтимоияш, яъне ҳадафаш барои ҷомеа тасниф нашавад? Агар меъёри охир, махсусан таъиноти иҷтимоии дини исломро ба асос гирем, чунин саволе пайдо хоҳад шуд, ки дини ислом чаро пайдо шуд? Вай чӣ ҳадафе дошт? Барои пайдоиши он зарурате буд ё не? Оё ҷомеа дар арафаи пайдоиши дини ислом ба чунин як ислоҳи динӣ-фикрӣ ниёз дошт? Баъд аз пайдоишаш вай омили пешрафти ҷомеа гардид ё омили боздошти рушд? Дар ҷомеаи он замон ин пешрафт, агар сурат гирифта бошад, дар чӣ ифода меёбад? Агар таълимоти ислом омили боздошт гардида бошад, сабаб чист? Агар пешравие дар ҷомеа ба туфайли дини ислом сурат гирифта бошад, пас, оё дини мазкур имрӯз низ қодир аст, ки ҳамчунон пешрафтеро барои пайравонаш эҳдо намояд? Хулоса, чунин навъи саволҳо хеле зиёданд ва ҷавоб ба онҳо дар ҳар шакле набошад, ба ҳадафу таъиноти дунявӣ доштани дини ислом далолат менамояд. Дар баробари ин, агар зимни андеша доир ба исломи дунявӣ мавқеи мухолифро ба асос гирему ҳадафи исломро на дунёи заминӣ, балки дунёи ухравии ҷовидона қарор диҳем, чуноне, ки баъзе ояту ҳадис ба он ишора менамоянду аксари муллою эшон ва мавлавиҳо дар мавъизаҳои худ онро гаштаю баргашта таъкид менамоянд, дар чунин ҳол савол пайдо мешавад, ки чаро Худованд одамонро то содир кардани гуноҳу аъмоли хабисонаашон дар ҷаннат ҷой надоду замини покро аз нопокӣ ҳифз накард? Дар чунин ҳол зарурат ба дин ҳам пайдо намешуд. Ё чаро дингароён, ки пайваста дар бораи дунёи фонию боқӣ пайваста сухан меронанду муваққат будани ин дунё ва ҳадафи асосӣ будани ондунёи пурайшу неъматро боисрор таъкид менамоянд, ба он дунёи ҷовидона бидуни андешаю саҳлангорӣ саъй наменамоянд, то ҳар чӣ зудтар аз он неъматҳои ҷовидона баҳраманд шаванд? Вақте сарватманде пешвои динро ба хонааш даъват менамояд, ӯ ба хотири арзиши дунявии муваққат ба онҷо мешитобад, дар ҳоле, ки неъмати ондунёӣ аз неъмати ин сарватманд миллионҳо маротиба пурарзиштар аст, аммо дар шитоб ба ин неъмати бебаҳо саҳлангорӣ менамояд. Ҷавоб ба саволҳои мазкур осон нест ва ҳар гунна ҷавоб ба таъиноти дунявии дини ислом далолат менамояд. Ҳамзамон, агар дар зери мафҳуми «ислом» исломи бунёдгароро, исломеро, ки ваҳҳобиҳою салафиҳо ва ҳаммаслакони онҳо таълим медиҳанд, яъне зимни таълими ислом рафтору гуфтори паёмбарро дар шакли анъанавӣ ва маъмулгардида ба роҳбарӣ гирем, дар чунин ҳол саволе пайдо мешавад, ки чаро худи бунёдгароҳо талаботи мазкурро риоя намекунанд? Агар, гуфтору амалкарди Муҳаммад муайянкунанда бошад, пас, чаро гурӯҳҳои номбурда сару либос, ҷойи манзил, муносибат ва шароити зисташонро чун шароити зисти Паёмбар намекунанд? Магар дар коре ба Паёмбар пайравӣ кунанду дар кори дигар не, ин мунофиқӣ маҳсуб намеёбад? Агар бунёдгароҳо иддао намоянд, ки имрӯз замона дигаргун гаштааст ва онҳоро аз муосир намудани тарзи зисти худ ҷойи гурез нест, пас, ислом низ бояд дар тамоми масоили зиндагӣ муосир бошад. Барои собит намудани ин ки дини ислом дар асл дини дунявист, яъне вобаста ба шароит амал намудан айни таълимоти дини ислом аст, мо метавонем ҳолатҳои зиёдеро аз зиндагии паёмбар чун мисол зикр намоем. Қобили зикр аст, ки паёмбар дар Макка дигар шахсият асту дар Мадина дигар шахсият, яъне ду шароити мухталифи фаъолият ду шакли мухталифи муносибатро дар рафтори Муҳаммад эҷод намуда буданд. Магар ҳолати мазкур чунин маъно надорад, ки Паёмбар вобаста ба шароит, яъне омили сиёсию иҷтимоию фарҳангӣ ва ҳатто иқтисодӣ амал мекард? Дар китоби «Зиндагонии Муҳаммад (с)» и Муҳаммад Ҳусайни Ҳайкал, саҳифаи 487 омадааст? « Муҳаммад (с) пас аз он ки ба воситаи қарордоди Ҳудайбия ва исломи фармондори Яман аз ҷониби ҷануб бовар ҳосил кард, ба ноҳияи Шому шимоли Арабистон рӯ овард» (саҳ. 487). Чунин ҳолатҳо дар фаъолияти паёмбар хеле зиёданд. Муҳаммад Ҳусайни Ҳайкал ҳамчунин доир ба ҷанги Табук менависад, ки «Вақте мусалмонон ба Табук расиданду Муҳаммад (с) аз бозгашти сипоҳи Рум хабардор шуд ва бидонист, ки румиён аз бисёрии сипохи мусулмонон тарсиданд, таъқиб кардани онҳоро дар дохили кишварашон муносиб надид»(Ҳамон ҷо; саҳ. 567). Бояд зикр намуд, ки чунин маълумоти муаррихон баҳснок аст. Зеро дар ҷанги Муъта мусулмонон бо се ҳазор ҷанговар ба муқобили сад ҳазор ё дусад ҳазор лашкариёни Рум ҷангиданд(Ҳамон ҷо; 487), аммо дар ҷанги Табук гӯё аз таъқиби ҳарифи тарсида худдорӣ карда бошанд. Ҳамчунон маълум аст, ки Паёмбар дар Арабистон ба хотири «ғанимат»

МАҚОЛАҲО

Мақолаи панҷум:Бардоштҳои маънавӣ аз воқеияти фазои интернетӣ

Инсони муосир нисбат ба одамони қаблӣ бамаротиб бештар тобеи иттилоот аст. Ин нишонаи кашфи сифатҳои нави инсон аст ва ё бедории узвҳои хуфтаи эҳсосотии вай аст, ки бо шароити муайяни технологӣ ба худшиносию худнамоӣ оғоз карданд. То асри иттилоот, агар одамон эҳтиёҷмандии худро ба ақлу хирад ҳамчун зинаи баланди тафаккур, воситаи ҳалли мушкилоти зиндагӣ ва воситаи дастрасӣ ба саодати дорайн медонистанд, акнун дар бисёр аз масъалаҳои усулии ин шоҳроҳ ҷойи ақлу хирадро мақоми узвҳои эҳсосотӣ ва фарзандони вай лаззати эҳсосотӣ, кашишҳои нафсонӣ, роҳати завқҳо, қонеи кашишҳои савқи табиӣ ва амсоли инҳо ишғол намудаааст. Ин ҳолат заминаи воқеии рушди ақлу хирадро, омилҳои такондиҳандаи онро зоҳиран ва ботинан касод намуда, ба рушди кашишҳои савқи табиӣ хизмат менамояд. Тамоюли мазкур дар маҷмуъ дар майдони афзалияти ҷаҳонбиниҳо мавқеи шаклҳои мураккаби танзиманомояндаю арзишии ахлоқӣ, ҳуқуқӣ ва эътиқодиро заиф мегардонад. Бинобар он қадами муҳофизати ин навъ ҷаҳонбиниҳо фаъол шуданашон дар истифодаи технологияҳои рақамӣ ва иттилоотонӣ аст. Қадами сонӣ бошад дуруст камин гирифтан дар масъалаи ҳимояи хирад ва унсурҳои қувватбахши ирода, ихтиёр ва истифодаи мақсадноки озодиҳо таҳти таъсири ақл ва қонуниятҳои мантиқӣ. Маҳз фаъолнокии ҳамин навъи тамоюли ҷаҳонбиниҳо мавқеи ақлу хирад, иродаю ихтиёри инсониро дар партави озодиҳои табиӣ ва сиёсӣ устувор намуда, ғулғулаи ҳангуфти савқи табииро бо лашкари саркаши эҳсосотиаш дар асри иттилоот ба манфиатҳои аслию созанда ва мантиқию бунёдии инсон тобиш медиҳад. Иттилоот на танҳо дар фазои муносибати инсон бо олами атроф, бо воситаҳои дониш ва усулҳои он тағйиротҳо ворид карда, сарчашмаҳои донишро табдил дод, инчунин олами беканори диданашавандаи даврии дар фаслҳои мухталифи сол қарордоштаи одамонро ба як деҳи хурди ҳамдигарро назораткунанда табдил дод. Яъне иттилоот мазмунан вақтро кутоҳ кард, масофаро бекор намуд, пардаҳоро гирифт миёни зиёд аз эҳтиёҷотҳо монеаҳоро бардошта, ҷойи таваккалу тааммул ва сабру интизорӣ омодагӣ барои муборизаро яқин намуда, сарчашмаи муноқишаю муқовиматро барои муборизаи дастрасӣ ба неъматҳо ногузир ва бебозгашт намуд. Иттилоот дар қатори ҳама хизматҳо ва сабукиҳояш барои инсони муосир таҳдидҳо эҷод кард. Кутоҳ шудани масофа, буридани вақт, сарфаи неру агар аз як ҷониб ба лаззати зиндагии инсон мусоидат карда бошад, аз ҷониби дигар ба нафъи манфиати молии иддае ин масофаро табдил дода, имкону фурсати андешаро аз байн бурда, вақти бахшиши гунаҳро лағв намуда, неруи ҷушзанандаи сарфашударо берун аз сарҳади манфиати умум ба худнамоӣ гузошт. Ҷаҳон ба дараҷае хурд шуд, ки хабару маълумотҳои як гўшаи олам ба нуктаи дигари он дар сонияҳои ба шумор мерасад. Истифодаи ин хабар зиёд аз масъалаҳои ҳалталаби башарӣ ва рафъи мушкилиҳою пасомадҳои вазнини молию маънавиро имконпазир намуд. Вале дар баробари ин, боз ҳам манфиати инсон, утилитаризми бентамӣ аз ин вазъият барои худ дигар аз роҳатҳои зиндагиро пайдо кард, ки реҷаи адлу инсоф ва баробарию бародариро вазнинтару пурчолиштар кард. Равшан аст, ки дар асри иттилоот қудрату имкони ибтидоии хабар ва густариши он на дар дасти қудрати ҳар инсони ҷудогона ва низоми мувозанаи узвҳои эҳсосотии ў бевосита қарор дорад, балки он дар дасти интиқолдиҳандаи хабар, маблағгузорандаи алоқа ва таъминкунандаи иртиботи иттилоотӣ, зери таъсири селобаи савқи табиӣ қарор дорад. Пас ҳаққоният ва дурустии он низ зери назорати ҳамон неруи интиқолдиҳандаи иттилоот ва кашишҳои нафсонии инсон печида мемонад. Чунки асри ақлгароӣ бо худкомагиҳояш ва даврони ақлгароии танқидӣ бо таҳлилҳои бунёдиаш аз тафаккури Кант то Сартр ва Хабермас бо ғояи ҳамзистии осоиштааш ҳанўз ситораи бахтро наёфта буд, ғояи демократия бо озодиҳо ва давлати ҳуқуқӣ бо консепсияи тақсимоти қудрату дастрасӣ ба адолати умумаш дар қалби халқҳо аз роҳи хирад роҳ наёфта буд, ки боз ғулғулаи бозагашт ба асри ҷаҳонсозӣ дар заминаи эҳсосот бо истифодаи иттилооти рақамӣ рўи кор омад. Хабари нолозимии ақли эҷодгари худшиносу худфаҳму мубориз аз ин қарина бо баҳонаи кумак ва дастгирӣ ба ў дар шакли ақли сунъӣ, кўшишу ғайрат ва марому мақсади онро дар пешгоҳи иқдомҳо печидатар кард. Тарс аз он аст, ки мантиқи зиндагӣ ва хулосаи дискурсивӣ дар чунин ҳолатҳо натиҷаи нигароникунандаро пешниҳод доранд. Ҳикматҳои ду кадбону шавад хона норуфта мемонад, ду ёрдамчӣ шавад хўҷаин коргар мешавад ва ғ. ҳ. водор ба он дорад, ки дар ин самт бепарвоӣ ва саҳлангорӣ нашояд, балки тақсими дурусти вазоифу сарҳади амалкардҳо шарт ва зарур аст. Ба зеҳни сунъӣ такя карда ақли табииро аз кор мондан хиёнат ба ақлгароӣ аст. Инсон бештари донишу маълумотҳоро аз дигар сарчашмаҳо мегирад, иддае аз онҳоро аксаран намебинад. Ў аслан зиндагӣ бо шунидаю дидаю хондаҳояш мекунад. Бо вуҷуди муассир будани далели дидаҳояш, ки то домони донишҳои таҷрибавӣ мерасад, ў дар баъзе аз ҳолатҳо афзалиятро ба шунидаю хондаҳояш низ медиҳад. Дидаҳо ва мушоҳидаҳо албатта, дар ҳаёт асаргузоранд, вале дар қатори дигар аз омилҳо то рафт иттилооти рақамӣ низ нуфузи онҳоро кам менамояд. Иттилооти мусавварӣ ва намоишдиҳанда бошад, мисли суратгирони касбӣ ҳамон нуктаҳои мувофиқу мусоиди манфиати худро аккосӣ карда, манзараҳои сохтаро чун ҳақиқати том пешниҳод мекунанд. Ин саҳнасозӣ то таърихсозӣ идома ёфта қимати донишҳои дидашавандаро ба касодӣ мекаашад. Иттилоот ва технологияи рақамӣ дар қатори хизмати бузурги саҳловариаш дар каминаш яроқи вазнин шикасти манбаи донишҳои моро низ доро аст. Ва ин яроқ зери фишори манфиатҳо аллакай васеъ истифода мешаванд. Тақсимоти нави ҷаҳонӣ ҳатто ба таҳрифи сабабу омили ҷангҳои ҷаҳонӣ ва оқибатҳои он даст зада, дониши андўхтаи чанд насли инсониро аз решааш табдил медиҳад. Ин ҳама ҳолатҳое ҳаст, ки на танҳо ба худшиносии инсони нав таъсир мерасонад, балки бештар аз он ба сарчашмаҳои дониши вай ва беқурбшавии онҳо назди хирад саволҳои вазнини арзишӣ мегузорад. Гўши мо, ба сони сурохии табиии қабули итилооти дурўғин ва мафкураи мо бо донишҳои андўхтаамон ва сатҳи саводнокиамон ба ҷаҳонбинии мо хизмат намуда, дар асорати ороиши дурўғҳо ва фантазияҳои нерухои мухталифи олам қарор мегирад. Инсони муосир дар чунин ҷаҳони ноором, ки абарқудратон зери манфиатҳои миллии худ ва иштиҳои ҷаҳонхоҳиашон ба иттилооти олам рангпардозӣ ва таъсиррасонӣ мекунанд, ҳақиқатро на ҳамеша дуруст мебинад, вале дурўғро то рафт бештар мешунавад ва чун ҳақиқат мехонад. Ҳақиқати дигари ноқисии хиради инсон он аст, ки бо шунидани такрории як ҳодиса онро ба сони ҳақиқат назди идрок, бозпас ба узвҳои эҳсосотӣ ва натиҷаҳои дониш рўнамо мекунад. Магар ин ғизои носолим ба мафкураи инсон асар намегузорад, ўро аз воқеият дур намекунад? Албатта, дар чунин шароит воситаҳои ҳуқуқии манъи ин дурўғпардозиҳо дар сатҳи давлатҳои миллӣ бинобар авомили мухталифи молию технологӣ назаррас нест. Аммо воситаҳои ахлоқии монеъшавии онҳо дар замири фарҳангҳои миллӣ кам нестанд. Гузашта аз он,

Хабарҳо

ПАЁМИ ТАБРИКОТИИ ДИРЕКТОРИ МАРКАЗИ ИСЛОМШИНОСӢ БА МУНОСИБАТИ 34-УМИН СОЛГАРДИ ИСТИҚЛОЛИ ДАВЛАТИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН

Ҳамкорони азиз, мардуми шарифи Тоҷикистон ! Бо камоли эҳтиром ҳамаи Шуморо ба муносибати фарорасии Рӯзи Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон самимона табрику муборакбод мегӯям. Истиқлолият барои миллати тоҷик бузургтарин дастоварди таърихӣ буда, рамзи озодӣ, худшиносӣ ва сарбаландии мост. Маҳз ба шарофати истиқлолият мо тавонистем давлатдории миллии худро эҳё намоем, фарҳангу арзишҳои миллӣ ва таъриху тамаддуни пурғановати хешро рушд диҳем. Имрӯз Тоҷикистон ҳамчун давлати мустақил дар арсаи байналмилалӣ мавқеи шоиста пайдо кардааст. Сулҳу оромӣ, ваҳдат ва пешрафти иқтисодию иҷтимоии кишвар маҳз самараи истиқлолият ва заҳматҳои халқи меҳнатқарини мост. Ҳамкорони гиромӣ! Мо вазифадорем, ки ин дастоварди бузургро ҳифз намуда, барои ободиву пешрафти минбаъдаи Ватан саҳми арзандаи худро гузорем. Танҳо бо меҳнату ваҳдат метавонем Тоҷикистони азизро боз ҳам шукуфонтар созем. Дар охир, бори дигар ҳамаи Шумо – ҳамкорони гиромӣ ва мардуми шариф ва сарбаланди кишварро ба ифтихори Рӯзи Истиқлолияти давлатӣ табрику муборакбод гуфта, ба хонадони ҳар яки шумо сулҳу оромӣ, хушбахтӣ ва комёбиҳои беназирро таманно менамоям. Рӯзи Истиқлолият муборак бошад, ҳамкорони азиз ва мардуми шарифи Тоҷикистон! Бо эҳтиром, директори Маркази исломшиносӣ дар назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Холиқзода Абдураҳим Ғафор

МАҚОЛАҲО

ПЕШРАФТУ ТАРАҚҚИЁТИ КИШВАР – ДАСТОВАРДҲОИ ДАВРОНИ ИСТИҚЛОЛ

Дар таърихи навини Тоҷикистон 9 сентябри соли 1991 расман Рӯзи Истиқлолияти Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул гардида, барои миллати тоҷик иди муқаддас маҳсуб мешавад. Тамоми сокинони кишвари озоду ободи мо имрӯз ифтихор доранд, ки 34 сол қабл аз ин нахустин хиштҳои пойдевори истиқлоли воқеӣ ва давлатдории миллии худро ниҳода, аз шарофати мустақилият соҳиби рамзҳои давлатӣ – Парчам, Нишон ва Суруди нави миллӣ гардидем. Дар ибтидои истиқлоли давлатӣ Худованд ба халқи тоҷик Пешвоеро ато кард, ки миллату давлати моро дар арсаи ҷаҳонӣ муаррифӣ намуда, Тоҷикистони соҳибистиқлолро обод ва ҷанги бародаркушро хотима бахшид. Вай тамоми кушиши худро ба харҷ медиҳад, то мардум зиндагии шоиста дошта бошанд. Қадамҳои аввалини истиқлол бо ҷанги хонумонсӯз оғоз гардид, ки аз ҷониби ТЭТ ҲНИ роҳандозӣ шуда, яксаду панҷоҳ ҳазор кушта, 1 миллион гуреза ва беш аз 10 миллиард зиён ба бор овард. Ҷангу талошҳои ибтидои солҳои навадуми асри гузашта тамоми фишангҳои давлату давлатдорӣ ва истеҳсолиро фалаҷ карда буданд. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон роҳҳои расидан ба истиқрори сулҳ ва ваҳдати миллиро ҷустуҷӯ мекард ва Сарвари давлат пайваста талош меварзиданд, то осудагию оромӣ дар саросари мамлакат ҳукмфармо гарданд. Бо талошу заҳмат, ҷонфидоиву ҷоннисориҳои Пешвои миллат 27 июни соли 1997 Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ байни Ҳукумати Тоҷикистон ва мухолифин имзо гардид ва он рӯзи муборак Рӯзи Ваҳдати миллӣ эълон шуд. Аз ҳамон вақт инҷониб ҷомеаи ҷаҳони муосир таҷрибаи пешқадами «Сулҳи тоҷикон»-ро меомӯзад ва барои насли имрӯз чун намунаи беҳтарини гуфтушуниди созанда пешниҳод мекунад. Пас аз нисбатан ором шудани вазъият Пешвои миллат баҳри пешрафти иқтисодиёт ва ба ҳам пайванд кардани минтақаҳои Тоҷикистон сохтмони роҳҳои замонавӣ ва бунёд кардани нақбҳоро ба роҳ монданд. Сохтмони шоҳроҳи «Роҳи абрешим», бунёди нақбҳои «Анзоб», «Шаҳристон», «Шар-шар» ва «Чормағзак», сохтмонҳои қитъаҳои алоҳидаи роҳҳои мошингарди Душанбе – Хоруғ – Мурғоб, Душанбе – Рашт – Саритош, Душанбе – Хуҷанд – Чаноқ, Қулма-Қароқурум, роҳи оҳани Қӯрғонтеппа–Кӯлоб иқдомҳои Пешвои миллат буданд, ки боиси пешрафту тараққиёт гашта, мардум аз азияти ағбаҳои хатарнок растанд ва имкон фароҳам омад, ки ҳаракати нақлиёт дар дохили мамлакат ва берун аз он тамоми фаслҳои сол имконпазир бошад ва дар ин замина вазъи равуо ва боркашонӣ ба манотиқи гуногуни кишвар сад дар сад беҳтар гардад. Душвортарин муаммои мо масъалаи истиқлолияти энергетикӣ буд. Дар роҳи таъмини истиқлолияти энергетикӣ, раҳоии кишвар аз бунбасти коммуникатсионӣ, амнияти озуқаворӣ, ки ҳадафҳои стратегии Ҳукумати мамлакат мебошанд, бо сохтмони нерӯгоҳҳои хурду калони барқи обӣ, хатҳои интиқоли қувваи барқ, туннелҳо, шоҳроҳҳову пулҳои байналмилалии мошингард ва даҳҳо иншооти азими инфраструктураи иҷтимоӣ натиҷаҳои нек ба даст оварда шуданд. Бунёдкориву созандагӣ дар ин самтҳо вусъати тоза пайдо кард. Аз ҷумла, сохмони нерӯгоҳҳои барқи обии «Сангтӯда-1», «Сангтӯда-2», як қатор нерӯгоҳҳои хурд, хатҳои баландшиддати интиқоли нерӯи барқи Ҷануб – Шимол, Лолазор – Хатлон, Лолазор – Сангтӯда-1 ба истифода дода шуданд. Хусусан ба кор даромадани хатти 500 киловаттаи Ҷануб–Шимол ва дар пойгоҳи асосии он насб гардидани трансформатори дуюм – ин ғамхории бузурги Ҳукумати Ҷумҳурӣ барои сокинони вилояти Суғд дар мавсими тобистону зимистон маҳсуб мешавад. Дар солҳои соҳибистиқлолӣ сохтмони иншооти ҳаётан муҳим – бунёди НБО-и Роғун оғоз гардид. 29 октябри соли 2016 Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба шаҳри Роғун сафар намуда, дар дигар намудани маҷрои дарёи Вахш иштирок намуданд. Баъди заҳматҳои зиёд, ду агрегати нерӯгоҳи барқи обии Роғун ба кор даромад. Ба истифода додани нерӯгоҳи барқи обии Роғун аз он шаҳодат медиҳад, ки давлату ҳукумат бо сарварии Пешвои хирадманди тоҷикон пайваста баҳри ободӣ ва гулгулшукуфии ватанамон заҳмат кашида, давлати соҳибистиқлоли моро дар қатори кишварҳои мутараққии ҷаҳон қарор медиҳанд. Қабл аз ин, дар фасли зимистон баъзе минтақаҳои кишвар аз норасоии қувваи барқ танқисӣ мекашиданд. Айни ҳол, ин мушкилӣ бартараф шуда, баъди пурра ба кор даромадани НБО-и Роғун, Тоҷикистон пурра бо барқ таъмин шуда, ба Ӯзбекистону Қирғизистон, Афғонистону Покистон ва ба дигар давлатҳои минтақа барқ содир мекунад. Ҳоло давлати мо дар самти тараққиёт қадамҳои устувор гузошта, дар бисёр нишондиҳандаҳо дар минтақа пешсаф мебошад. Иқтисодиёти Тоҷикистон баланд шуда, мо ба кишвари содиркунанда табдил гардидем. Истихроҷи тиллову нуқра, алюминий ва маъданҳои гуногун, истеҳсоли молҳои ниёзи мардум, нуриҳои минералӣ, сементу кабел, истеҳсоли автобусҳои замонавӣ камтарин дастовардҳои истиқлолият мебошанд. Шумо боре ба гулгашту хиёбонҳои пойтахти азизамон назар кунед, ки чи гуна ободу зебо гаштаанд. Бунёди ҳайкали аввалин давлатдори тоҷикон Исмоили Сомонӣ, барафрохтани Парчами миллӣ, ки назираш дар олам нест, китобхонаи миллӣ, осорхона, театр, сохтмони садҳо биноҳои баландошёна, соли ҷорӣ ифтитоҳ гардидани биноҳои боҳашамати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Парлумони кишвар давлати моро дар қатори кишварҳои пешрафта қарор дода, аз дастовардҳои истиқлолият маҳсуб меёбанд. Сокинону меҳмонон бо завқ дар пойтахти мамлакатамон сайру гашт намуда, сайёҳони хориҷӣ шаҳри Душанберо «Шаҳри сабз» ном гузоштаанд. Пешрафти иқтисодиёт ва таъмини амнияти шаҳрвандон боис гашт, ки ҳамасола ба Тоҷикистон ҳазорон сайёҳони хориҷӣ ташриф меоранд. Обрӯву нуфузи Пешвои миллати тоҷикон давлати моро дар сарҳанги кишварҳои бонуфуз қарор додааст. Ба шарофати сиёсати хирадмандонаи Пешвои миллат муяссар гашт, ки муносибатҳои дӯстонаи ду давлати ба ҳам ҳамсоя ва ҳамфарҳанг Тоҷикистон ва Ӯзбекистон бори дигар гусаста гарданд. Сафарҳои президентҳои ин ду кишвар боис гаштанд, ки сарҳадҳо кушода шуда, одамон бемамоният аз ҳамдигар дидан кунанд, хешу таборони аз ҳам ҷудо, бори дигар ба ҳам пайвастанд. Бешак, барқарор гаштани муносибатҳо бо кишвари ба мо ҳамсоя ва дӯст аз сиёсати хирадмандонаи Пешвои миллат дарак медиҳад, зеро Сарвари давлат тавонистанд кори амалинашавандаро амалӣ созанд. Дар замони соҳибистиқлолӣ ба рушди фарҳанг диққати ҷиддӣ зоҳир карда шуд. Таҷлили 1100-солагии давлати Сомониён, Соли тамаддуни Ориёӣ, Бузургдошти 1150-солагии сардафтари адабиёти тоҷику форс маликушшуаро Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, 2500- солагии шаҳри Истаравшани бостонӣ, 2500- солагии Хуҷанд, 2700- солагии шаҳри Кӯлоб, 700- солагии Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ, 3000-солагии Ҳисор, бузургдошти Пешвои бузургтарин мазҳаби ростини ислом – Имом Аъзам, Ҷомиву Туғрал, Садриддини Айнӣ, Бобоҷон Ғафуров, Мирзо Турсунзода ва дигар бузургону азизони миллат мутантан ҷашн гирифта шуд. Мақоми давлатӣ гирифтани ансамблҳои «Шашмақом», «Фалак» ва таҷлили ҳамасолаи «Наврӯз», «Меҳргон», Рӯзи «Шашмақом», «Рӯзи фалак», «Рӯзи китоб», «Рӯзи Парчами миллӣ», «Рӯзи Президент», дастгирии чорабиниҳои фарҳангии сатҳи ҷумҳуриявию байналмиллалӣ, ширкати бевоситаи Роҳбари давлат дар чорабиниҳои фарҳангӣ аз таваҷҷуҳи беандозаи Пешвои Миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон гувоҳӣ медиҳад. Дар даврони истиқлол Наврӯз ҷаҳонӣ шуд. Ин ҷашни бостонии мардуми тоҷикро маҳз Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бори дигар аз нав эҳё намуданд ва ба ҷаҳониён собит сохтанд, ки ин сарзамини

Хабарҳо

ҲАМОИШИ ИЛМӢ – НАЗАРИЯВӢ БАХШИДА БА ИСТИҚЛОЛИЯТИ ДАВЛАТӢ ДАР МАРКАЗИ ИСЛОМШИНОСӢ

Имрӯз дар толори маҷлисгоҳи МД “Маркази исломшиносӣ дар назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон” ҳамоиши илмию назариявӣ бахшида ба 34 -умин солгарди Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо иштироки роҳбарият ва ҳайати кормандон баргузор карда шуд. Ҳамоишро директори Марказ, доктори илмҳои ҳуқуқшиносӣ, профессор Холиқзода Абдураҳим Ғаффор ҳусни оғоз бахшида, оид ба муҳимтарин арзишҳои даврони истиқлол ва арҷгузорӣ ба ватану миллат ва ҳифзи Истиқлолият изҳори андеша карданд. Дар идома, муовини директори Марказ Ваҳобзода Абдураҳмон, сардори шуъбаи пажӯҳиши анъана ва ҷашну маросим Одинашоҳ Вализода, сармутахассиси шӯъбаи пажӯҳиши исломи муосир Салимов Наҷмиддин, сармутахассиси шӯъбаи пажӯҳиши маъхазҳои исломӣ Шарифова Санавбар, мутахассиси пешбари шӯъбаи кадрҳо ва корҳои махсус Холиқова Маҳфуза, Абдусаломов Мирзошариф ва дигарон суханронӣ ва ибрози назар карданд. Қобили зикр аст, ки Истиқлолият бузургтарин дастоварди таърихии миллати тоҷик дар замони нав аст. Маҳз истиқлолият ба мардуми мо имкон дод, ки соҳибихтиёрии давлатӣ ва сарнавишти миллии худро мустақилона муайян намуда, роҳу равиши рушди сиёсию иҷтимоӣ ва фарҳангию маънавиро худ интихоб намояд. Яке аз муҳимтарин арзишҳое, ки истиқлолият таъмин кард, озодии эътиқод ва боварҳои мардум мебошад. Дар Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки соли 1994 қабул гардид, озодии виҷдон ва озодии эътиқод ҳамчун ҳуқуқи асосии инсон ва шаҳрванд эътироф шудааст. Дар фарҷоми ҳамоиш аз тарафи директори Марказ ба ҳайати кормандон барои ҳавасмандӣ кӯмаки молиявии якдафъаина расонида шуд. Ҳамин тариқ, ҳамоиш бо табрикоти директори Марказ ва ҳайати кормандон анҷом ёфт. ШУЪБАИ ИТТИЛООТ ВА ТАШХИСИ ДИНШИНОСӢ

Хабарҳо

ТАҚДИМИ МУКОФОТИ ДАВЛАТӢ – “ИФТИХОРНОМА” АЗ НОМИ ПЕШВОИ МИЛЛАТ

2-юми сентябри соли равон дар толори Маркази исломшиносӣ дар назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷониби Ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа Абдулло Раҳмонзода мукофоти давлатӣ – “Ифтихорнома” ба сармутахассиси шӯъбаи пажӯҳиши ҳуқуқи исломии Марказ Наҷотзода Мутеъулло, ки бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон сазовор гардиданд, супурда шуд. Роҳбарият ва ҳайати кормандони Маркази исломшиносӣ дар назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон мукофоти давлатиро ба Наҷотзода Мутеъулло табрику муборакбод гуфта, дар кору фаъолият ва тадқиқотҳои илмии соҳавии минбаъда муваффақиятҳои беназирро таманно доранд. ШУЪБАИ ИТТИЛООТ ВА ТАШХИСИ ДИНШИНОСӢ

Хабарҳо

ПАЁМИ ТАБРИКОТИИ ДИРЕКТОРИ МАРКАЗИ ИСЛОМШИНОСӢ ДАР НАЗДИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН МУҲТАРАМ ХОЛИҚЗОДА АБДУРАҲИМ БА МУНОСИБАТИ РӮЗИ ДОНИШ ВА ОҒОЗИ СОЛИ НАВИ ТАҲСИЛИ 2025-2026

Устодон ва омӯзгорони гиромиқадр! Хонандагони азиз! Ҳамасола 1-уми сентябр чун Рӯзи Дониш ва Дарси сулҳ дар қаламрави кишварамон ботантана таҷлил карда мешавад. Ба ин муносибат ҳамаи Шумо ва махсусан кӯдаконе, ки нахустинбор ба остонаи мактаб қадам мегузоранд бо ин санаи муборак самимона табрику таҳният менамоям. Бояд қайд намоям, ки ҳамасола дар арафаи Соли нави хониш Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо аҳли маорифи кишвар мулоқот намуда, вазъи ин соҳаи ҳаётан муҳимро мавриди таҳлилу баррасӣ қарор медиҳанд. Имсол чунин мулоқот санаи 30-юми август дар Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон баргузор гардид, ки дар он Сарвари давлат таъкид намуданд, ки тамоми пешрафту дастовардҳои мо, аз ҷумла дар соҳаи маориф, ҳаёти шоиставу осоиштаи мардум, пеш аз ҳама, ба пойдории сулҳу оромӣ ва суботи сиёсӣ вобаста мебошад. Бинобар ин, боиси қаноатмандиву ифтихор аст, ки соли нави таҳсил дар диёри маҳбуби мо бо Дарси сулҳ оғоз меёбад. Таҷрибаҳо нишон медиҳанд, ки ҳамасола соли нави таҳсил, ки бо дарси сулҳ оғоз мегардад, ҳар яки моро водор месозад, ки доир бо моҳияти сулҳ, аҳамияти суботу оромӣ ва ваҳдати миллӣ дар шароити кунунӣ бори дигар андеша ронем, ки дар ин бора Пешвои муаззами миллат дар мулоқот ба маврид қайд намуданд, ки “Мактаб, оила ва ҷомеа – ин се неруи масъулу тавоно бояд иттиҳоди ҳамешагӣ дошта бошанд ва ба хотири таълиму тарбияи шоистаи наврасону ҷавонон дар ҳамбастагӣ ҷидду ҷаҳд намоянд. Ман ба мардуми шарафманди кишвар, аз ҷумла ба ҷавонону наврасони ватандӯсти Тоҷикистон муроҷиат карда, таъкид менамоям, ки мо бояд ба шукронаи соҳибватаниву соҳибдавлатӣ ҳамеша сарҷамъу муттаҳид бошем, ҳисси баланди миллӣ дошта бошем ва тамоми неруи худро барои ободии Ватанамон ва пешрафти давлати соҳибихтиёрамон равона созем”. Вобаста ба ин, насли наврас ва ҷавононро мо бояд дар руҳияи ҳисси баланди миллӣ, ватандустӣ ва ифтихори ватандорӣ тарбия намоем. Мо ба ақлу заковат, донишу маҳорат ва малакаи касбии омӯзгорон, масъулиятшиносии падару модарон, эҳтироми аҳли зиё, сидқан рӯ овардани аҳли ҷомеа ба мактаб эътимод намуда, умедвор ҳастем, ки аҳли илму маориф ва устодони соҳибзавқ барои нақши созандаву мондагор дар тарбияи насли донишманду соҳибмаърифат бо масъулияти баланди касбӣ саҳм мегузоранд. Ҳар яки мо вазифадорем, ки барои эмин нигоҳ доштани ҷомеаи кишвар аз таъсири зуҳуроти манфии ҷаҳони муосир, аз ҷумла фарҳангу маънавиёти бегона тадбирҳои муассир андешида, фарзандони худро дар рӯҳияи ифтихори ватандорӣ, эҳтироми забони модарӣ, суннату анъанаҳои фарҳангӣ, расму ойинҳо ва эҳтироми либоси миллӣ тарбия намоем. Фарорасии оғози соли нави таҳсилро ба кормандони соҳаи маориф, омӯзгорону хонандагон, бахусус ба дӯстрӯяконе, ки ба синфи 1-ум қабул гардиданд ва кулли сокинони шарафманди Тоҷикистон самимона табрик гуфта, бароятон саломатӣ, саодату сарбаландӣ ва музаффариятҳои шоистаи таҳсилро таманно менамоям. Соли нави таҳсил ва Рӯзи дониш муборак, омўзгорону хонандагони азиз! Бо эҳтиром, директори Маркази исломшиносӣ дар назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Холиқзода Абдураҳим Ғаффор

Президент, Хабарҳо

Иштирок дар маросими истиқболи роҳбарони ҳайатҳои иштироккунанда дар чорабиниҳои ҳамоиши Созмони Ҳамкории Шанхай

1 август Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Тянҷини Чин дар маросими истиқболи роҳбарони ҳайатҳои иштироккунанда дар чорабиниҳои ҳамоиши Созмони ҳамкории Шанхай иштирок намуданд. Раиси Ҷумҳурии Мардумии Чин муҳтарам Си Ҷинпин дар Маркази байналмилалии Мэйтсзян Сарвари давлати мо муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро истиқбол гирифтанд ва сипас аксгирии якҷояи роҳбарони ҳайатҳо ва барномаи консертӣ баргузор шуд. 31.08.2025 Чин

Президент, Хабарҳо

Оғози сафари корӣ ба Ҷумҳурии Мардумии Чин

31 август Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо сафари корӣ вориди шаҳри Тянҷини Ҷумҳурии Мардумии Чин шуданд. Дар фурудгоҳи байналмилалии Тянҷин Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро  намояндагони воломақоми Ҷумҳурии Мардумии Чин гарму самимӣ истиқбол гирифтанд. Ба ифтихори меҳмони олиқадр майдони фурудгоҳ бо парчамҳои давлатӣ оро ёфта, қаровули фахрӣ саф ороста буд. Зимни ин сафар Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар вохӯрии сарони давлатҳои аъзои Созмони ҳамкории Шанхай ва дигар чорабиниҳои байналмилалӣ иштирок намуда, як қатор мулоқотҳои дуҷониба анҷом медиҳанд. 31.08.2025 Чин

Президент, Хабарҳо

Сафари корӣ ба Ҷумҳурии Мардумии Чин

31 август Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои иштирок дар вохӯрии сарони давлатҳои узви Созмони ҳамкории Шанхай ба шаҳри Тянҷини Ҷумҳурии Мардумии Чин сафар карданд. Дар фурудгоҳи байналмилалии Душанбе Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон, муовини якуми Роҳбари Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дигар шахсони расмӣ гусел намуданд. Дар ин сафар Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмонро вазири корҳои хориҷӣ, ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои робитаҳои хориҷӣ, вазирони рушди иқтисод ва савдо, нақлиёт, саноат ва технологияҳои нав, раиси Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ ва дигар шахсони расмӣ ҳамроҳӣ мекунанд. 31.08.2025 шаҳри Душанбе

Прокрутить вверх