Имя автора: pressa

Президент, Хабарҳо

Ифтитоҳи фосилавии 10 иншооти таъиноти гуногун дар ноҳияи Айнӣ

7 июл Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Айнӣ ба таври фосилавӣ 10 иншоотро мавриди истифода қарор доданд. Иншооти нав марбут ба соҳаҳои маориф, тандурустӣ, фарҳанг, варзиш ва муқаддасоти Ватан буда, аз ҷониби Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Айнӣ ва соҳибкорони ҳимматбаланд сохта шудаанд. Нахуст, Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба таври фосилавӣ бинои муассисаи таълимиро дар деҳаи Фатмеви деҳоти Рарз мавриди истифода қарор доданд. Иттилоъ дода шуд, ки бо бунёди муассисаи таълимӣ барои 320 хонанда дар як баст шароити мусоиди таҳсил фароҳам гардида, сатҳу сифати таълиму тарбия боз ҳам беҳтар гардид. Бинои нави муассиса дорои синфхонаҳои таълимӣ ва дигар ҳуҷраҳои ёрирасон мебошад. Иншооти дуюм, бинои хуштарҳу замонавии Муассисаи томактабии рақами 12 дар деҳаи Такфони деҳоти Анзоб мебошад. Зимни муаррифии иншооти тозабунёд гуфта шуд ки муассисаи мазкур аз 7 синфхона, 2 ҳуҷраи корӣ, ошхона ва дигар иншооти ёрирасон иборат мебошад. Ҳамакнун бо мавриди баҳрабардорӣ қарор додани кӯдакистон 120 хурдсоли деҳаи Такфон ба таълиму тарбия ҷалб гардида, 8 мутахассис бо кори доимӣ таъмин мешаванд. Иншооти навбатӣ муассисаи таҳсилоти томактабии Фурӯғи фардо барои 120 кӯдак мебошад. Дар муассисаи нави томактабӣ 8 ҳуҷраи таълиму тарбия ва дигар шароити зарурӣ ҷойгир шудаанд. Иттилоъ дода шуд, ки муассисаи томактабӣ бо саҳми Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Айнӣ, соҳибкорон ва сокинони маҳаллӣ бунёд гардида, корҳои сохтмонӣ тариқи ҳашар амалӣ шудааст. Ҳамчунин, Муассисаи таҳсилоти томактабии Гулшан барои 80 кӯдак мавриди истифода қарор дода шуд. Бинои муассиса аз 7 ҳуҷраи асосӣ, ошхона, ҳуҷраи ҳамшираи тиббӣ, 2 ҳуҷраи санитарию беҳдоштӣ ва ҳуҷраҳои корию ёрирасон иборат мебошанд. Муассисаи томактабӣ аз тарафи соҳибкори ватанӣ Меҳрон Давронзода бунёд шудааст. Иншооти дигари ба таври фосилавӣ ифтитоҳшуда Беморхонаи минтақавӣ мебошад, ки дорои 18 ҳуҷраи корию муолиҷавӣ ва 20 кати табобатӣ аст. Бо бунёди он оянда сокинони деҳаи Такфон ба дигар ҷо ба табобат намераванд. Дар иншооти нави тандурустӣ 20 мутахассиси соҳибмаълумот ва ҷавони ноҳия соҳиби ҷойи кор гардиданд. Дар ҳамин ҷо Муасисаи таҳсилоти миёнаи умумии рақами 37 – и ба номи Қаландар Солеҳови шаҳраки Зарафшони ноҳияи Айнӣ низ мавриди баҳрабардорӣ қарор дода шуд. Бинои нави таълимӣ аз 8 синфхонаи таълимӣ, аз ҷумла 2 синфхонаи фаннӣ ва 3 ҳуҷраи корӣ иборат мебошад. Иншооти дигар бинои иловагии Муассисаи таҳсилоти томактабии рақами 4-и шаҳраки Зарафшон мебошад. Бо бунёди бинои нави иловагӣ дар маҷмуъ 120 хурдсол дар 8 гуруҳ барои таҳсил дар мактаб омода карда мешаванд. Бо мавриди истифода қарор додани кӯдакистон 20 мураббия ва 5 корманди техникӣ бо кори доимӣ таъмин шуданд. Дар рафти сохтмони иншооти мазкур 50 сокини маҳаллӣ ба кор ҷалб шуд. Аз ҷониби Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон инчунин ба таври фосилавӣ дар шаҳраки Зарафшон толори варзишӣ, майдони Парчами давлатӣ ва Боғи фарҳангию фароғатии ба номи Шоҳ Исмоили Сомонӣ мавриди баҳрабардорӣ қарор дода шуд. Иншооти мазкур бо мақсади таҳкими эҳсоси ватандӯстӣ, арҷгузорӣ ба муқаддасоти миллӣ  ва баҳри истиқболи сазовор аз ҷашни умумимиллӣ – 35-солагии Истиқлоли давлатӣ бунёд гардидааст. Дар баробари мавриди истифода қарор гирифтани 2 муассисаи таҳсилоти миёнаи умумӣ барои 700 хонанда насли наврас дар иншооти ба тозагӣ биноёфта дониши хешро сайқал медиҳанд. Дар муассисаҳои томактабии нави дар шаҳраки Зарафшон деҳаҳои Такфон, Лоҳути ва Урметан 700 хурдсол ба таълиму тарбия фаро гирифта мешаванд.

Хабарҳо

Конференсияи ҷумҳуриявии илмӣ – амалӣ таҳти унвони «Хатари сиёсисозии дини ислом ба амнияту суботи давлат ва ҷомеа»

Имрӯз дар шаҳри Душанбе бо ташаббуси Муассисаи давлатии «Маркази исломшиносӣ дар назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон», Кумитаи дин ва танзими ҷашну маросими назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, Институти фалсафа ва сиёсатшиносии ба номи А. Баҳоваддинови Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва Донишкадаи исломии Тоҷикистон ба номи Имоми Аъзам – Абӯҳанифа бахшида ба истиқболи 35-солагии Истиқлоли давлатӣ ва қабули қатъномаи Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид таҳти унвони «Даҳсолаи байналмилалӣ оид ба таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда, солҳои 2027–2036» Конференсияи ҷумҳуриявии илмӣ-амалӣ таҳти унвони «Хатари сиёсисозии дини ислом ба амнияту суботи давлат ва ҷомеа» баргузор гардид. Дар кори Конференсия директори Маркази исломшиносӣ дар назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Холиқзода Абдураҳим Ғафор, мудири шуъбаи дин, танзими анъана ва ҷашну маросими Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Сайазам Қодирзода, Саидмукаррам Абдуқодирзода, Раиси Шӯрои уламои Маркази исломии Тоҷикистон, Аҳтамзода Абдуалим, Ректори ДИТ ба номи Имоми Аъзам-Абуҳанифа, Зоир Чурахон, сарходими Институти давлат ва ҳуқуқи АМИТ, доктор илмҳои ҳуқуқ, профессор, Мирзоев Ғафор, сарходими илмии Шуъбаи масъалаҳои фалсафии дини Институти фалсафа ва сиёсатшиносии ба номи А.Баҳоваддинови АМИТ, Ҳомидов Абдуҷамол, сархатиби масҷиди марказии ноҳияи Бобоҷон Ғафуров, Маҳрамбеков Маҳрамбек, котиби илмии Маркази исломшиносӣ, Давлатзода Фаридҷон Мирзоалӣ, Прокурори раёсати муқовимат бо терроризм, экстремизм ва назорати иҷрои қонунҳо дар самти амнияти миллии Прокуратураи генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон, мушовири адлияи дараҷаи 2, Қурбонов Давлатбек, саромӯзгори кафедари сиёсатшиносӣ ва муносибатҳои байналхалқии ДДБ ба номи Носири Хусрав ва дигар намояндагони мақомоти давлатӣ, муассисаҳои илмӣ-таҳқиқотӣ, коршиносон, олимон, муҳаққиқон ва ходимони соҳаи дин иштирок ва суханронӣ намуданд. Директори Маркази исломшиносӣ дар назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Абдураҳим Холиқзода дар масъалаи «Ислом дин ва давлат сиёсат аст: хатари сиёсисозии дин ба давлати дунявӣ» суханронӣ карда, иброз доштанд, ки сиёсати Пешвои миллат дар муносибат ба дин ва эътиқод дар партави консепсияи давлати дунявию демократии ҳуқуқбунёд комилан мувофиқи роҳу равиши мазҳаби аҷдодии ҳанафия, ақидаи мотуридия ва андешаи солими бузургони гузаштаи миллат мувофиқ ба орзую омол ва бовару имони мардуми Тоҷикистон дар паҳнои давлати миллии Тоҷикистон таҳия ва амалӣ шуда истодааст. Дар ҷараёни конференсия маърӯзаҳои илмӣ оид ба паҳлуҳои гуногуни пешгирии сиёсисозии дин, масълаҳои сиёсисозии ислом: моҳият, мазмуни он дар масири таърих ва ҷаҳони муосир, асосҳои назариявию амалии носозгории ислом ва сиёсат, исломи сиёсӣ ҳамчун шакли зуҳури исломи ифротӣ, хатари сиёсисозии ислом ба амнияти фарҳангӣ, сиёсисозии ислом ҳамчун абзори ҳалли масоили геосиёсӣ ва оқибатҳои ногувори он, хатари сиёсикунонии ислом ба он ҳамчун дин, омилҳои сиёсисозии мазҳаби ҳанафӣ ва хатари он ба Осиёи Марказӣ ва дигар масъалаҳои марбут ба мавзуи зикршуда мавриди таҳлилу баррасии коршиносон қарор гирифтанд. Шуъбаи иттилоот ва ташхиси диншиносӣ

Президент, Хабарҳо

Иштирок дар маросими эҳтиром ва видоъ бо собиқ Раҳбари Олии Ҷумҳурии Исломии Эрон Оятуллоҳ Сайид Алии Хоманаӣ

3 июл Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Теҳрон дар маросими эҳтиром ва видоъ бо собиқ Раҳбари Олии Эрон Оятуллоҳ Саид Алии Хоманаӣ иштирок намуданд. Дар ин маросим Сарвари давлати Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба роҳбарият ва мардуми дӯсту бародари Эрон ва наздикону пайвандони марҳум ҳамдардии амиқ изҳор намуданд.

МАҚОЛАҲО

Таҳкими сулҳ – кафолати ояндаи дурахшони наслҳо

Сулҳ яке аз арзишмандтарин ормонҳои инсонӣ аст, ки инсоният аз замонҳои қадим барои ноил шудан ба он талош кардааст. Сулҳ на танҳо маънои набудани ҷанг ва низоъро дорад, балки мафҳуми васеътаре дорад, ки амният, адолат, эҳтироми мутақобила, озодӣ, ҳамкорӣ ва ҳамзистии осоиштаро байни афрод ва миллатҳо дар бар мегирад. Ҳар ҷомеае, ки аз неъмати сулҳ баҳра мебарад, метавонад дар соҳаҳои иқтисодӣ, фарҳангӣ, илмӣ ва иҷтимоӣ пешрафт кунад ва барои шаҳрвандони худ зиндагии беҳтареро фароҳам оварад. Дар ҷаҳони имрӯза, сарфи назар аз пешрафтҳои илмӣ ва технологӣ, бисёре аз кишварҳо то ҳол бо ҷанг, зӯроварӣ ва ноамнӣ рӯбарӯ ҳастанд. Ин вазъият аҳаммияти сулҳро беш аз ҳарвақта нишон медиҳад. Таъсис ва нигоҳдории сулҳ ҳамкории давлатҳо, созмонҳои байналмилалӣ ва иштироки фаъоли мардумро талаб мекунад. Сулҳ дар асл маънои оштӣ, оромӣ, амният ва набудани ҷангро дорад. Аммо, аз нигоҳи иҷтимоӣ ва сиёсӣ, сулҳ вазъиятест, ки дар он ихтилофот тавассути муколама, фаҳмиш ва эҳтироми мутақобила ҳал карда мешаванд, на тавассути зӯроварӣ ва ҷанг. Сулҳ дар пешрафти ҷомеаҳо нақши хеле муҳим дорад. Бе сулҳ, рушди иқтисодӣ, маориф, тандурустӣ ва некӯаҳволии иҷтимоӣ бо мушкилоти ҷиддӣ рӯбарӯ мешаванд. Дар муҳити ором, кӯдакон метавонанд бехатар ба мактаб раванд, ҷавонон метавонанд имкониятҳои таҳсил ва кор пайдо кунанд ва оилаҳо метавонанд зиндагии ором ва шоиста дошта бошанд. Ин хусусиятҳои муҳимми сулҳ аст, ки Пешвои муаззами миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳамеша барои пойдории сулҳ, осоиштагӣ, тинҷӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ кӯшиш мекунанд ва ба натиҷаҳои олӣ низ комёб гардидаанд. Бо дарки масъулияти инсондӯстии худ Пешвои муҳтарами тоҷикон тамоми саъю талоши худро карданд то дар ҷаҳон ҳамеша сулҳ пойдор бошад ва ҳамзистии осоишта байни миллатҳо пойдор бимонад. Иқдомоту ташаббусҳои инсонмеҳваронаи муҳтарам Пешвои миллат аст, ки Қатъномаи Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид зери унвони «Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда, 2027-2036» қабул гардид. Ҳар куҷо аз сулҳ ёд шавад, дақиқан аз забони сулњхоњи Пешвои кулли тоҷикони дунё муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон садо медиҳад. Муҳтарам Пешвои миллат ташаббуси навбатии «Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда, 2027-2036»-ро маҳз барои эҷоди амният ва оромӣ дар ҷомеаҳо, рушди иқтисодии кишварҳо, рушди маориф, фарҳанг ва илм, коҳиш додани камбизоатӣ, муҳоҷират ва бесарпаноҳии миллатҳо, ҳифзи ҳаёт ва шаъну шарафи инсон, густариши ҳамкорӣ байни кишварҳо, набудани ҷанг ва пойдории сулҳ дар ҷаҳон иқдом намудаанд. Албатта, барои сулҳ ва пойдории он ниҳоди аввалине, ки таъсири худро дар зеҳни инсон мерасонад, ин оила мебошад, зеро оила аввалин муҳитест, ки шахсияти инсон дар он ташаккул меёбад. Агар кӯдакон аз солҳои аввали ҳаёт эҳтиром, меҳрубонӣ, ҳамкорӣ ва бахшишро ёд гиранд, дар оянда шаҳрвандони сулҳдӯст хоҳанд шуд. Волидон метавонанд бо рафтори муносиб, ҳалли низоъҳо тавассути муколама ва таълим додани арзишҳои ахлоқӣ дар таблиғи фарҳанги сулҳ нақши муҳим бозанд. Ниҳоди дигаре, ки фарҳанги сулҳдӯстиро дар қалби насли наврас ҷо медиҳад, ин мактаб аст, зеро мактаб яке аз муҳимтарин марказҳо барои таълими фарҳанги сулҳ аст. Омӯзгорон метавонанд насли ояндаро барои бунёди ҷомеаи осоишта тавассути таълим додани эҳтиром ба дигарон, натиҷаҳои хуби корҳои дастаҷамъона ва ҳалли осоиштаи баҳсҳо омода кунанд. Инчунин, устодон муваззафанд, ки тавассути чорабиниҳои фарҳангӣ, ҳамоишҳои илмӣ, мусобиқаҳои варзишӣ ва барномаҳои бадеӣ дӯстӣ ва ҳамкориро байни донишҷӯён тақвият диҳанд. Ингуна чорабиниҳо метавонанд дар омӯхтани таҳаммулпазирӣ, ҳамзистӣ, эҳтироми қавмҳо, динҳо ва фарҳангҳои гуногун, ҳалли баҳсҳо тавассути муколама ва гуфтушунид, эҳтиром ба ҳуқуқи инсон ва адолати иҷтимоӣ, мубориза бо табъиз, зӯроварӣ ва нафрат нақши мусбат гузоранд. Бинобар ин, ҳар як фарди ҷомеаро зарур аст, ки сулҳро ҳамчун неъмат қадр кунад ва дар пойдории он барои наслҳои оянда талошҳо намояд ва дар ин роҳ корномаи Пешвои муаззами миллатро сармашқи кори худ қарор диҳад. Ояндаи дурахшон вақте амалӣ хоҳад шуд, ки сулҳ ҳамчун арзиши бунёдӣ дар рафтор ва тафаккури ҳамаи инсонҳо ҷойгоҳи махсус дошта бошад. Одиназода Ш.Н., н.и.ф. – сардори шуъбаи пажуҳиши ҳуқуқи исломӣ

МАҚОЛАҲО

Ташаббуси навбатии Пешвои муаззами миллат – сиришти сулҳофари миллати ориёнажодро бори дигар ба маъраз гузошт

  Қабул гардидани Қатъномаи Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид  зери унвони «Даҳсолаи байналмилалии таҳкими  сулҳ барои наслҳои оянда, 2027-2036» дар заминаи ташаббуси навбатии Пешвои муаззами тоҷикони тамоми дунё  Эмомалӣ Раҳмон сиришти поку асил ва сулҳофару сулҳхоҳи мардуми  ориёиро ба тамоми ҷаҳон бори дигар ба маъраз гузошт. Дар шароити рақобату муборизаҳои пайвастаи абарқудратҳо, поймол гардидани ҳуқуқҳои сиёсию иқтисодии  кишварҳои рӯбарушд ва дар ин замина бе сабаб рехта шудани хуни ҳазорҳо мардуми бегуноҳ иқдоми мазкури Пешвои муаззами миллат бидуни тардид аҳамияти глобалӣ дорад. Ин ибтикори бузург ҳадди ақалл эҳсоси башардӯстонаи ҳар як иштирокчии ҳаёти сиёсии ҷомеаи имрӯзаи башариро бедор намуда, ақли зери нафс қарордоштаи бозигарони асосии ин равандро ба андеша намудан водор менамояд. Сиришти сулҳофарии Пешвои миллати тоҷикро собиқ Президенти Амрико Ҷорҷ Буш дарк намуда, барҳақ қайд намуда буд, ки «Эмомалӣ Раҳмон дар замони бисёр муташанниҷ  ба кишвараш ва халқаш сарвар гардид. Вале тавонист, ки халқу давлаташро аз варта наҷот диҳад. Вай дар муддати на чандон тулонӣ дар мамлакат сулҳ барқарор кард ва ба арсаи байналхалқӣ баромад».  Воқеан ҳам, ҳамин сиришти сулҳофарии Пешвои муаззами миллат буд, ки ҷанги таҳмилии бо гуноҳи бевоситаи дингароёни зархарид  ташкилшуда дар як муддати муайян ба анҷом расиду кишвар собитқадамона дар фазои сулҳу субот ба сӯйи ҳадафҳои стратегии худ пеш рафта истодааст. Дар чунин як шароити нозук ва ҳассос, агар Эмомалӣ Раҳмон ба ҳаёти сиёсии кишвар ворид шуда, миллатро сарҷамъ намекард,  эҳтимол имрӯз на танҳо аз давлату миллат чизе боқӣ намемонд, балки кишварамон чун баъзе кишварҳои байни гурӯҳҳои мухталиф тақсимшуда  ба майдони муборизаи гурӯҳҳои мухталифи манфиатҷӯ  табдил меёфт. Хиради поку асил ва сиришти сулҳофарии Пешвои муаззами миллат, хушбахтона, ба тақдири миллат,  хатари мавҷударо дарк намуда, онро пешгирӣ намуд. Ҳангоме ба афкору аъмоли сулҳофарии Пешвои муаззами миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таваҷҷуҳ менамоем, бешак пеши назари мо сиришти поку сулҳофари мардуми асили ориёӣ, ки Фирдавсии бузургвор дар «Шоҳнома»-и безаволаш аз номи Рустам  баён намудааст, ҷилвагар мешавад: Таҳамтан бад-ӯ гуфт, ки эй шаҳриёр, Дилатро бад-ин кор ғамгин мадор. Касе к-ӯ оштӣ ҷӯяду суру базм, На неку бувад пеш рафтан ба разм. Бешак ҳамин сиришт, ҳамин роҳ, ҳамин ҳадаф, ҳамин нигоҳи таҳамтанӣ дар табиати Таҳамтани сонӣ, Пешвои миллати тоҷикон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба пуррагӣ ҳувайдост, вагарна, эҳтимол аст, ки мо ба ин рӯзҳои неки орому осуда мерасидем. Бояд эътироф намуд, ки ташаббуси  навбатии Пешвои миллати тоҷикон як иқдоми хеле муҳим ва саривақтиест баҳри тантанаи сулҳу оромӣ дар тамоми дунё. Чун ҳадаф нек аст, башардӯстона аст, хирадмандона баён гардидааст, онро ҷомеаи ҷаҳонӣ пазируфту дар сатҳи баланд доир ба он Қатънома қабул намуд. Аз ин рӯ, он андешаҳое, ки дар нисбати  муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз ҷониби аҳли ҷомеа баён мегарданд,  чун: «ҷилои тобноктарини сулҳ дар тамоми рӯйи дунё», «Дар зеҳни Эмомалӣ Раҳмон танҳо хурсандии мардумони тамоми сайёра чарх мезанад», «Эмомалӣ Раҳмон ҳар ҷо сухан гуфтааст, баҳри осоиштагиву амну суботи на танҳо кишвари худ, балки кулли дунё гуфтааст», «Эмомалӣ Раҳмон – асосгузори формулаи Сулҳ дар ҷаҳони муосир»  асоси воқеӣ дошта, инъикоскунандаи равшани фаъолияти сиёсии башардӯстонаи Пешвои миллат мебошанд. Бинобар ин, мардуми тоҷик бояд ифтихор намояд, ки ташаббуси Пешвояш аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ пазируфта шуду дар заминаи он Қатънома низ қабул гардид. Падидаи мазкур, бешак аз боз ҳам баландтар гардидани обрую нуфузи ҷаҳонии кишвари мо дарак медиҳад. Аз ин рӯ, ҳар шаҳрванди хирадпешаи кишвар ва ҳар тоҷики фарҳангдӯсту дурандеш бояд бо Пешвои худ ифтихор намояд!   Муовини директори Маркази исломшиносӣ  Абдухалилзода К.А.

МАҚОЛАҲО

Ба таърих пайвастани миллат

  “Таҷрибаи тоҷикии ҳалли муноқишаҳо, на танҳо дорои хусусияти хосаи худ, балки дорои механизмҳо ва технологияи умумӣ низ аст, ки метавонад дар созмонҳои байналхалқӣ ва кишварҳо мавриди истифода қарор гирад”.                                                                                           Эмомалӣ Раҳмон   Барои мардуми Тоҷикистон сулҳ ва ваҳдати миллӣ арзишҳои муқаддас мебошанд.  Аз рӯзҳои аввали соҳибистиқлолӣ, ки ба ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ рост омад, Сарвари давлат дар андешаи оромиву осоиштагии миллат буд. Баъди истиқлоли давлатӣ арзиши муқаддасу таърихӣ, бешубҳа, ваҳдати миллӣ ва сулҳу оромӣ мебошад. Тинҷию осудагӣ дар мамлакат роҳи рушду такомули минбаъдаро равшан сохт. Бо таъкиди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон (26 июни соли 2007) сулҳу суботи тоҷикон боиси дар арсаи байналмилалӣ боло рафтани обрӯи Тоҷикистони соҳибистиқлол ва таҳкими нуфузу мавқеи он дар миёни ҷомеаи ҷаҳонӣ гардид: имрӯз башарият илова бар ин, ки таҷрибаи сулҳи моро мавриди дастгирӣ, омӯзиш ва истифода қарор додааст, инчунин дигар иқдомоти башардӯстонаи давлати тоҷиконро низ доир ба ҳалли проблемаҳои мубрами минтақа ва ҷаҳон бо гармӣ истиқбол ва пуштибонӣ мекунад. Бисёр коршиносон, аз ҷумла созмонҳои байналмилалӣ, махсусан намояндаҳои хоси Дабири кулли Созмони Миллали Муттаҳид, намояндагони Созмони амният ва ҳамкорӣ дар Аврупо, Комиссарияти олии Созмони Милали Муттаҳид оид ба гурезагон, намояндагиҳои ташкилотҳои байналмилалӣ оид ба тандурустӣ, наҷоти кӯдакон бо технологияи нодире, ки дар ҷараёни ба даст омадани сулҳу оштии миллӣ дар Тоҷикистон истифода шуд, қоил буданд ва ин таҷриба қобили қабули ҷомеаи ҷаҳонӣ гашт. Дар заминаи ин таҷрибаҳо ташаббуси навбатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҷаноби Олӣ муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон аз ҷониби Созмони Миллали Муттаҳид зери унвони «Даҳсолаи байналмилалӣ оид ба таҳкими сулҳ барои наслҳои оянда, солҳои 2027-2036» 25 июни соли 2026 қабул гардид. Қабули қатъномаи мазкур маҳсули хиради азалӣ ва аз сиёсатмадори сатҳи ҷаҳонӣ будани Пешвои муаззами миллат гувоҳӣ медиҳад. Барҳақ фармудаанд, ки бе сармояи дониш ва бе пирояи таҷриба нодираи даҳр гаштан номумкин аст. Мо ифтихор дорем, ки миллати тоҷик таърихан ва табиатан созандаву сулҳдӯст мебошад. Ташаббусҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон шаҳрвандони мамлакат, аз ҷумла ҷавононро водор месозад, ки барои ворисони сазовори ниёгони тамаддунсози худ шудан пайваста ба хотири ҳамқадами замон тараққи кардани сарзамини худ саъй намоем, то ки кишварамон ба муқобили омилҳои номатлуби ҷаҳони муосир ва оқибатҳои ногувори раванди ҷаҳонишавӣ пойдору устувор бошад.   Одинашоҳ Вализода, мудири шуъбаи пажуҳиши анъанаву маросим ва диншиносии муқоисавии Муассисаи давлатии «Маркази исломшиносӣ дар назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон»  

МАҚОЛАҲО

ВАҲДАТИ МИЛЛӢ – ОМИЛИ ПЕШРАФТИ ҶОМЕА

Баъди ба даст овардани Истиқлолияти давлатӣ – 9-уми сентябри соли 1991 дар ҷумҳурӣ раванди демократикунонии ҷомеа инкишоф ёфт. Дар раванди демократикунонии ҷомеа шаҳрвандон озодиҳои зиёдеро ба даст оварданд. То ҳатто кор ба ҷое расид, ки коргарони оддӣ, ба монанди коргарону деҳқонон ба корҳои давлату давлатдорӣ, интихобкунӣ ва интихобшавӣ, муттаҳидшавӣ дар иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ, ҳизбҳои сиёсӣ, машғул гардиданд. Тарафгирии номзадҳо оғоз гардид. Ҳизбу ҳаракатҳои сиёсии зиёде ташкил карда шуда, фаъолияташон ба сиёсикунии ҳаёти ҷомеа нигаронида шуда буд. Шаҳрвандон барои тарафдории номзадҳо ба майдонҳо баромаданд. Аз ин манфиатҷӯёну манфиатхоҳон истифода бурданд. Дар байни мардум кинаву адоват нофаҳмиву бадбинӣ, маҳалчигӣ барангехта шуд. Дар натиҷаи ин ҳама, дар ҷумҳурӣ ҷанги шаҳрвандӣ оғоз гардид. Мардум сарсону саргардон гаштанд. Дар ба дари хешу табор шуданд. Аз хонаву дар монданд. Аз ҷойҳои зисташон дур шуданд. Молу ҳолашон дар саҳрову талу теппаҳо монд. Ба ҷонашон марг таҳдид мекард. Авзои ҷомеа ноором буд. Ноумедиҳои мардум рӯз то рӯз зиёд мешуд. Зиндагӣ ва нонёбӣ мушкил буд. Мардум барои нон навбат меистоданд. Нон намерасид. Гуруснагӣ таҳдид мекард. Кафолати ҳаёти инсон таъмин набуд. Дар ҷумҳурӣ вазъияти фавқуллода эълон карда шуда буд. Алангаи ҷанг шаҳру ноҳияҳои ҷумҳуриро фаро гирифта буд. Мардум орзуи тинҷиву амониро мекарданд. Ҳеҷ кас намедонист, ки то пагоҳ зинда мемонад. Ҳаёти инсон қадр надошт. Инсоният дар он давра бесарусомониҳои зиёдеро паси сар кард. Аз воситаҳои ахбори омма, ба монанди телевизион ва радио мардум оҳиста-оҳиста хабарҳои хуш, хабарҳои расидан ба тинҷиву амониро мешуниданд. Рӯзе аз телевизион ва радио хабар расид, ки дар шаҳри бостонии Хуҷанд иҷлосияи 16-уми Шурои Олиии Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор мегардад ва мардум бо орзую омоли расидан ба сулҳу субот ва тинҷиву амонӣ онро ба хуши қабул карданд. 16 ноябри соли 1992 иҷлосияи 16-уми Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд баргузор гардид ва дар кори он Раҳмонов Эмомалӣ Шарифович Раиси Шурои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб карда шуд. Аввалин сухани гуфтаашон ин «ман ба шумо сулҳ меорам» мебошад. Мардуми парокандашударо сарҷамъ кард. Гурезагонро ба хонаҳояшон баргардонид. Сулҳу суботро дар ҷомеа ва давлат аз сари нав таъмин намуд. Бо мухолифин музокирот ва гуфтушунидҳо оғоз шуданд. Дар натиҷа, рӯзи 27-уми июни соли 1997 дар шаҳри Маскави Федератсияи Русия Созишномаи сулҳи тоҷикон ба имзо расид. Аз ҳамон сол инҷониб рӯзи 27-уми июн ҳамчун рӯзи Ваҳдати миллӣ дар ҷумҳурӣ ҷашн гирифта мешавад ва мувофиқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рӯзҳои ид» рӯзи истироҳатӣ эълон карда шудааст. Бо сарварии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба хотири расидан ба сулҳу субот ва ваҳдати миллӣ ба мухолифин гузаштҳои зиёд кард. Дар Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон вазифаҳои давлатӣ 70 фоиз ба 30 фоиз тақсим карда шуд. Дар Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон бори якум тағйироту иловаҳо бо роҳи раъйпурсӣ аз 26-уми сентябри соли 1999 ворид карда шуд, ки дар натиҷаи он ҳизбҳои сиёсии динӣ барои иштирок дар ҳаёти сиёсии давлат ва корҳои идоракунии давлатӣ ҳуқуқ пайдо намуданд. Парламенти касбӣ ташкил карда шуд. Ҳаёти сиёсии ҷомеа муътадил гашт. Мақомоти давлатӣ ба пуррагӣ амнияти давлатӣ, тартиботи ҷамъиятӣ ва кафолати ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрвандро таъмин намуданд. Мардум бениҳоят аз сиёсати пешгирифтаи Роҳбари давлат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон хурсанду шод шуда, дар меҳвари сиёсати пешгирифтаи Президенти маҳбубамон сарҷамъ шуда, ба корҳои созандагию ободкорӣ машғул гаштанд. Солҳо мегузаранд, аммо хизматҳои фарзанди фарзонаи миллат, Асосгузори сулҳу ваҳдат – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ҳаргиз фаромуш намегарданд. Айни ҳол, моро зарур аст, ки ба қадри Ваҳдати миллӣ, ба қадри хизматҳои Пешвои муаззами миллат бирасем ва баҳри ободонии Ватани азиз заҳмат кашем, меҳнат кунем. Ваҳдати миллӣ, амну осоиштагиро ҳамчун гавҳараки чашм нигоҳ дорем ва ба наслҳои оянда расонем, то ки миллати мо пояндаву ҷовид боқӣ бимонад. Шоев Фируз Маҳмадаминович – сармутахассиси шуъбаи пажӯҳиши исломи муосири муассисаи давлатии «Маркази исломшиносӣ» дар назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ, дотсенти кафедраи ҳуқуқи инсон ва ҳуқуқшиносии муқоисавии факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон

Хабарҳо

Семинари илмӣ-назариявӣ бахшида ба Рӯзи Ваҳдати миллӣ

Имрӯз, 26.06 2026 дар Маркази исломшиносӣ дар назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон бахшида ба 29-умин солгарди Ваҳдати миллӣ семинари илмӣ-назариявӣ баргузор гардид. Дар семинар кормандони Марказ, сармутахассиси шуъбаи пажуҳиши исломи муосир, н.и.ҳ. Шоев Фируз дар мавзуи “Ваҳдати миллӣ – омили пешрафти ҷомеа” ва сармутахассиси шуъбаи пажуҳиши ҳуқуқи исломӣ, н.и.ф. Наҷотзода Мутеъуллоҳ дар мавзуи “Ваҳдат – неъмати бебаҳои миллат” баромад намуданд. Инчунин, дар рафти кори семинар сардори шуъбаи пажуҳиши анъанаву маросим ва диншиносии муқоисавӣ, н.и.п. Вализода Одинашоҳ ва мутахассиси пешбари шуъбаи иттилоот ва ташхиси диншиносӣ Шокиров Ҳусейн фикру андешаҳои худро перомуни “Ваҳдати миллӣ – пояи сулҳу субот” ва “Нақши Пешвои миллат дар таҳкими сулҳу субот дар Тоҷикистони азизамон” иброз намуданд. Семинар бо суханони табрикотии кормандони Марказ ба анҷом расид. Шуъбаи иттилоот ва ташхиси диншиносӣ

Хабарҳо

ҲАМОИШИ ҶАМЪИЯТӢ БАХШИДА БА МУНОСИБАТИ 29-УМИН СОЛГАРДИ ВАҲДАТИ МИЛЛӢ

Санаи 26-уми июни соли 2026 дар толори калони Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Турсунзода бо иқдому ташаббуси раиси шаҳр Акрамзода Парвиз ва КИ ҲХДТ дар шаҳри Турсунзода бахшида ба солгарди навбатии Рӯзи Ваҳдати миллӣ, дар мавзуи “Ваҳдати миллӣ ва нақши Пешвои миллат дар сулҳу суботи Тоҷикистон” Ҳамоиши ҷамъиятии фаъолони шаҳр бо ҳузури муовини якуми раиси шаҳр Азимҷон Азимзода ва роҳброни мақомоти қудратию интизомии шаҳр баргузор гардид. Раиси КИ ҲХДТ дар шаҳри Турсунзода Нурулло Ҳабибуллозода ба Ҳамоиш ҳусни ифтитоҳ бахшида, гардонандагии онро бар уҳда дошт. Дар рафти чорабинии мазкур директори Муассисаи давлатии Маркази исломшиносӣ дар назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, доктори илмҳои ҳуқуқшиносӣ, профессор Холиқзода Абдураҳим Ғафор иштирок ва суханронӣ намуданд. Дар баромади худ мавсуф ба аҳамияти бузурги ҳифзи арзишҳои миллӣ, таҳкими Ваҳдати миллӣ, риояи қонунҳои амалкунанда, баланд бардоштани маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон ва тарбияи насли ҷавон дар рӯҳияи ватандӯстӣ, худшиносиву худогоҳии миллӣ таъкид намуданд. Таъкид гардид, ки Ваҳдати миллӣ дастоварди бузурги таърихии халқи тоҷик буда, маҳз ба шарофати сулҳу ҳамдигарфаҳмии мардуми азизаш, Тоҷикистон ба роҳи рушди устувор ва созандагӣ қадам гузошт. Ваҳдат ҳамчун омили асосии суботи сиёсӣ, пешрафти иқтисодӣ ва таҳкими давлатдорӣ бояд ҳамеша ҳифз ва тарғиб карда шавад. Инчунин иброз гардид, ки Ваҳдати миллӣ ҳамчун дастоварди бузурги таърихии халқи тоҷик бо роҳбарии Пешвои муаззами миллат ба даст омада, заминаи асосии сулҳу субот, рушди давлатдорӣ ва пешрафти ҷомеа мебошад. Ҳифзи сулҳу оромӣ, эҳтироми муқаддасоти миллӣ, арҷгузорӣ ба фарҳангу анъанаҳои ниёгон ва саҳмгузорӣ дар корҳои ободониву созандагӣ вазифаи ҳар як шаҳрванди кишвар ба ҳисоб меравад. Дар анҷоми Ҳамоиш як теъдод шахсони шоиста бо Сипосномаи Мақомоти иҷроияи шаҳр ва КИ ҲХДТ дар шаҳри Турсунзода қадрдонӣ гашта, ҳамзамон, ба аъзои навқабули ҳизб гувоҳиномаи узвият супорида шуд. Шуъбаи иттилоот ва ташхиси диншиносӣ

МАҚОЛАҲО

Сулҳу ваҳдат ва осудагиву амният мароми мост!

Сулҳу ваҳдат, оромиву осоиштагӣ, ҳамдиливу иттифоқ ва осудагиву амният барои ҳар як қавму миллат беҳтарин неъмат маҳсуб меёбад. Маҳз дар фазои танинандозии ваҳдати ҷовидонӣ кишварҳо рӯ ба инкишоф мениҳанду тараққӣ мекунанд ва мардум дар фазои сулҳу субот бо ҳам дӯсту бародарвор умр ба сар мебаранд. Суннат ва арзишҳои ахлоқиву маънавию динии мардумони оламро ваҳдату якдигарфаҳмӣ ташкил дода, инсонҳо дар доираи ин арзишҳо бо ҳусну тафоҳум зиндагӣ мекунанд. Мусаллам аст, ки ҷавҳар ва меҳвари аслии дини мубини Ислом низ ҳамзистиву тарғиби ваҳдату иттиҳод ва шукргузорӣ ба оромиву амният ва суботи саросарӣ маҳсуб меёбад. Чунончи Худованд дар сураи Наҳл мефармояд: «Ва Худо масали деҳаро баён кард, ки эмину оромида буд, рӯзии он ба кушодагӣ аз ҳар ҷое меомад, пас бар неъматҳои Худо носипосӣ карданд. Пас Худо ба сабаби он чӣ мекарданд, гуруснагию тарси фарогирро ба онҳо чашонид». Яъне мурод аз пеш овардани ояти муборак он аст, ки чун мардуми Макка дар оромиву иттиҳод ва фаровонии рӯзии бемашаққат қарор доштанд, носипосӣ ва куфрони ин ду неъматро карданд, билохир Худованд барояшон ноамниву нодорӣ овард. Ношукрӣ ба рӯзии додаи Худованд – яъне оромиву ваҳдату иттиҳод онҳоро ба рӯзҳои сахту сангин рӯ ба рӯ кард. Чун сухан оид ба гиромидошт ва ҳифзи ваҳдату иттиҳоду сарҷамъӣ меравад, рӯзҳои мудҳишу ваҳшонияти ба сари миллати мо омадаи замони ҷанги шаҳрвандиро ба ёд наовардан ғайриимкон аст. Хурду калон тамоми мардуми кишвар огаҳ ҳастем, ки ҳангоми нав ба арсаи соҳибистиқлолӣ расидани кишвари мо, бо маблағгузории хоҷагони хориҷӣ ва ҳамовозиву ҳаммаромии бархе аз хоинони миллат, ки барои амали намудани нақшаву ниятҳои разилонаашон ниқоби дин ба бар карда буданду барои дар мамлакат ҷорӣ намуданӣ мазҳаби бегона кӯшиш намуда истода буданд ҷанги хонумонсӯзи шаҳрвандӣ шуруъ шуд. Маҳз сӯйистифода аз номи дини мубини Ислом, сӯйистифода аз фазои холии динии мафкураи мардум ва сӯйистифода аз вазъи зиндагии номуътадили сокинон, бахусус ҷавонон, аъзоёни ташкилоти террористӣ–экстремистии ҳизби наҳзати исломӣ гумроҳкунии мардумро пеш карда, баҳри расидан ба татбиқи амалҳои зишташон кӯшиш намуданд. Чун ин ҷо оид ба сӯйистифода аз фазои холии динии мафкураи мардум дар замони тозаистиқлолӣ сухан рафт бояд таъкид намоям, ки он замон дастрасии мардум ба адабиёти диние, ки бо забони тоҷикӣ тарҷума шуда бошад ба назар намерасид ва мардум ҷавҳари дини мубини исломро озодона дарк карда наметавонистанд. Аз ин рӯ, бархе аз шахсиятҳои руҳонинамо дар доираи ташкилоти террористӣ–экстремистии ҳизби наҳзати исломӣ ва дигар ҳизбу ҳаракатҳои ифротӣ муттаҳид гардида, динро аз нигоҳи ақлу идрок ва манфиатҳои шахсии хеш ба мардум бо роҳҳои гуногун таҳмил намуданд. Шарҳи нодуруст ва ғаразноки арзишҳои дини мубини ислом ва ба роҳ мондани тиҷорати имон боис гардид, ки ҷанги шаҳрвандӣ дар Тоҷикистон аланга гирад. Яъне ношукриву носипосӣ аз ҷониби аъзои ташкилоти террористӣ–экстремистии ҳизби наҳзати исломӣ боиси сарсониву саргардонии мардум ва қатлу хунрезиҳо дар кишвар гардид. Он замон наҳзатиҳо хилофи фармудаҳои Худову Расул амал намуда, зулму истибдод ва ноадолатиҳоро ба сари мардуми кишвар раво донистанд. Дар ин маврид худованд  фармудааст: «Эй бандагонам ҳамоно ман зулмро ба худ ҳаром кардаам ва онро дар байни шумо ҳаром гардонидаам, пас ба ҳамдигар зулму ситам накунед». Агар ба амалҳои хиёнаткоронаи аъзои ташкилоти экстремистӣ – террористии ҳизби назҳати ислом назар афканем, кулли амалҳои онҳо хилофи фармудаи Худову Расули акрам (с) сурат мегирифт ва то ҳол ин аъмол идома дорад. Хушбахтона дар минбари Иҷлосияи шонздаҳуми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки иҷлосияи тақдирсоз ном бурда мешавад, ба бахти миллати тоҷик фарзанди фарзонаву сарсупурдаи миллат мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон рӯи саҳнаи сиёсат қадамҳои устувор гузошта, зимоми давлатдории навини миллиамонро ба даст гирифта, роҳи ояндаи равшани кишварро муайян намуданд. Маҳз нақшаву ниятҳои дурнигаронаву созанда ва дар меҳвари сиёсати давлатии кишвар  қарор додани муҳимияти сулҳу субот аз ҷониби Пешвои муаззами миллат мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон буд, ки халқ дар атрофи сарвари маҳбубу ғамхори худ чун фарзандони як оилаи тифоқ муттаҳид гардида, баҳри таҳкими оромиву амният ва ваҳдати ҷовидонаи миллат саҳмгузорӣ намуданд. Ниҳоят бо баргузории гуфтушунид ва музокироти зиёде, ки бо талошу кӯшишҳои Пешвои миллат бо мухолифин сурат гирифт, 27 июни  соли 1997 дар шаҳри Москваи Федератсияи Русия Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон ба имзо расид. Ин санади муҳим шуълаи ваҳдати миллиро дар Тоҷикистони азиз барафрӯхт ва умеди мардуми саодатманди мо ба ояндаи дурахшон ҷилвагар гардид. Маҳз самараи ваҳдати миллӣ буд, ки мо дар тамоми самтҳои иқтисодиву иҷтимоии кишвар ба дастовардҳои назаррас ноил гардида, барои дурнамои давлатдории навини миллӣ кӯшишҳои пайгирона ва азму иродаи халқамон бо ҳидоятномаҳои Пешвои муаззами миллат равона гардида истодааст. Танинандозии сулҳу ваҳдат дар Тоҷикистони маҳбуб аст, ки баҳри шинохти ҷавҳари аслии дини мубини Ислом ба сифати дини таҳаммулпазир ва дини ҳидоятгари ҷомеа ба сӯи созандагиву некӯкорӣ, ваҳдату иттифоқ ва ҳамзистии бани башар ва поку беолоиш нигоҳ доштани он аз ҳама гуна таҳдиду хатарҳои замони муосир иқдомоти судманди Президенти кишвар мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон амалӣ гардид. Натиҷаи ваҳдату оромист, ки хушбахтона ба ҳадафҳои стратегии кишвар – раҳои аз бумбасти коммуникатсионӣ, расидан ба истиқлолияти энергетикӣ, таъмини амнияти озуқаворӣ ва саноатикунони босуръати кишвар бо бунёди корхонаҳои миёнаву бузурги саноатӣ, истихроҷу коркарди маъдан, нақбҳо ва таъмиру азнавсозии роҳҳо, бунёди нерӯгоҳҳои хурду бузурги обӣ ва бунёди ҳазорон боғу токзорҳои нав марҳила ба марҳила ноил гардида истодаем. Бо назар кардан ба ин пешрафту шукуфоӣ ва фароҳам будани фазои сулҳу ваҳдати миллӣ дар Тоҷикистони азиз бояд ба қадри ин тинҷиву оромӣ ва озодӣ бирасем. Зеро ин тинҷиву оромӣ ва ваҳдату миллист, ки мо озодонаву дилпурона ва хушбахтона кору фаъолият менамоем. Ва бе сабаб нест, ки Паёмбари акрам Муҳаммад (с) фармудаанд: «Ҳеҷ хурсандӣ бидуни амният ба даст намеояд». Расидан ба сулҳу ваҳдат ва таъмини рӯзгори босаодати кишвар, ки бо кӯшишҳои шабонарӯзӣ ва сиёсати оқилонаи Пешвои муаззами миллатамон мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва хиради азалии мардуми кишвар ба даст омадааст, барои мо мардуми Тоҷикистон ҳадяи безаволи Яздонист. Мо бояд нагузорем, ки ҳар гуна нерӯҳои аҳриманӣ садди роҳи рушди давлатдории навини миллатамон гардида, мафкураи ҷавонони моро вайрон намоянд. Ташкилоти террористӣ–экстремистии ҳизби наҳзати исломӣ сӯйистифода аз арзишҳои дини мубини ислом бо мақсади расидан ба ин ғаразҳо, ки бо роҳнамоии хоҷагони хориҷии наҳзат ва амалкарди он сурат мегирифту то ҳол идома дорад, моро водор месозад, ки баҳри пешгирии гумроҳкунии мардум аз ҷониби ин нохалафон кӯшиш ба харҷ дода, беш аз пеш рисолати хешро дар самти тарғибу ташвиқи шинохти ҷавҳари аслии дини мубини

Прокрутить вверх