Имя автора: pressa

Президент, Хабарҳо

Иштирок дар Конфронси чоруми байналмилалии сатҳи баланд оид ба Даҳсолаи байналмилалии амал: “Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028”

26 май дар шаҳри Душанбе Конфронси чоруми байналмилалии сатҳи баланд оид ба Даҳсолаи байналмилалии амал: “Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028” ба кори худ оғоз намуд, ки дар ифтитоҳи он Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон иштирок ва суханронӣ намуданд. Конфронс бо маросими аксгирии меҳмонон, роҳбарони ҳайатҳои кишварҳои хориҷ оғоз гардид. Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни суханронӣ нахуст ташрифи иштирокдорони ҳамоиши сатҳи баландро ба сарзамини Тоҷикистон хайрамақдам гуфта, ба кори конфронс барору комёбӣ орзу намуданд. Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон баргузории ин конфронсро қадами муҳим дар ҳалли яке аз проблемаҳои ҳассоси замони муосир – дастрасии бештар пайдо кардани аҳолии сайёра ба об номиданд. Зикр шуд, ки тайи солҳои охир Тоҷикистон ба мақсади дар маркази рӯзномаи рушди байналмилалӣ қарор додани масъалаи об як силсила тадбирҳои амалӣ андешида, дар ин ҷода тавассути ташаббусҳои худ дар соҳаи об, ки аз ҷониби Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид дастгирӣ ёфтанд, пайваста талош меварзад. Ба таъкиди Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон талошҳои мо барои баланд бардоштани мақому аҳамияти об – сарвати бебаҳои ҳаёт равона гардида, Тоҷикистон дар ин самт ҷонибдори бархӯрди мутавозин ва фарогир аст. Эълони Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор» гувоҳи возеҳи кӯшишҳои муштарак мебошад. Роҳбари кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зикр карданд, ки мо дар доираи ташаббуси “Раванди оби Душанбе” ба талошҳои худ дар самти ташкили платформаи байналмилалии фарогир ва шаффоф идома медиҳем. Зимни суханронӣ Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таваҷҷуҳи иштирокдорони конфронсро ба мушкилиҳое ҷалб намуданд, ки барои ноил шудан ба Ҳадафи шашуми рушди устувор монеаҳо эҷод кардаанд. Таъкид гардид, ки ҳоло миллиардҳо нафар ба оби нӯшокии бехатар ва хизматрасониҳои беҳдоштӣ дастрасӣ надошта, наздик ба 4 миллиард сокини сайера ҳар сол ҳадди ақал як моҳ бо норасоии шадиди об дучор мешаванд. Ин тамоюлҳо гувоҳӣ медиҳанд, ки дар оянда дастрасӣ пайдо накардани мардуми ба оби ошомиданӣ ба таври назаррас зиёд хоҳад шуд. Тибқи таҳқиқоти нави коршиносон, талаботи ҷаҳон ба оби ошомиданӣ то соли 2050 ҳадди ақал то 25 дарсад зиёд мешавад ва ин зарурати истеҳсоли 50 фоиз бештари ғизоро барои аҳолии рӯ ба афзоиш тақозо менамояд. Ҳамзамон бо ин, ба таъкиди Роҳбари давлат аз рӯи пешбиниҳо дар ин давра қариб нисфи аҳолии шаҳрнишини ҷаҳон метавонад бо норасоии об рӯ ба рӯ гарданд ва соҳаҳои наву босуръат рушдёбанда, аз ҷумла саноати “сабз”, шаҳрсозӣ, истеҳсоли озуқаворӣ ва инфрасохтори рақамӣ талабот ба обро боз ҳам зиёд хоҳанд кард. Дар ин замина, гуфта шуд, ки ин раванд зарурати гузариш ба технологияҳои сарфакоронаи об, мудирияти муассири захираҳо ва ҳамоҳангсозии беҳтари сиёсати об, энергетика ва озуқавориро бештар месозад. Президенти кишвар аз иқдомҳои Тоҷикистон дар сатҳи милливу минтақавӣ ҷаҳати ҳаллу фасли мушкилоти ҷойдошта ёдовар шуда, таъкид доштанд, ки дар кишвари мо Стратегияи миллии об то соли 2040 ва Барномаи давлатии таъминоти оби нӯшокӣ ва беҳдошт барои солҳои 2025–2029 ҷиҳати суръат бахшидан ба раванди ноилшавӣ ба Ҳадафи шашуми рушди устувор қабул гардидаанд. Тоҷикистон ният дорад то соли 2030 татбиқи пурраи мудирияти ҳамоҳангшудаи захираҳои обро дар сатҳи миллӣ ва ҳавзавӣ таъмин намуда, низоми муосири илман асоснок, устувор ва самаранокро таъсис диҳад. То соли 2040 дар нақша аст, ки дастрасии аҳолиро ба оби мутамаркази ошомиданӣ ба 90 дарсад расонад. Ҳамчунин, Тоҷикистон азм дорад, ки миқёси технологияҳои сарфакунандаи обро беш аз 40 баробар афзоиш дода, истифодаи самараноки онро ба як абзори калидии мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим табдил диҳад. Дар идомаи суханронӣ Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон таъкид доштанд, ки мо ба рушди ҳамкориҳои фаромарзӣ дар соҳаи об аҳамияти хоса дода, ҷиҳати таҳкими минбаъдаи эътимод, шарикӣ ва муколамаи созанда дар Осиёи Марказӣ оид ба ҳалли масъалаҳои муҳими об ҳамеша кӯшиш менамоем. Дар ин раванд, Тоҷикистон ба Фонди байналмилалии наҷоти Арал ҳамчун платформаи мусоиди минтақавӣ барои баррасӣ ва ҳалли маҷмуи масъалаҳои об ба хотири рушди устувор нигариста, дар чорчӯби он таъсис додани Комиссияи байнидавлатии энергетикӣ барои Осиёи Марказиро зарур мешуморад. Сарвари кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зикр намуданд, ки мо бояд аз ҳоло дар бораи рӯзномаи ҷаҳонии об баъди соли 2030 андеша намоем ва иқдомҳо бояд аз дастовардҳои Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор», Рӯзномаи амали об ва таҷрибаи Раванди оби Душанбе маншаъ гирифта, ба ҳалли масъалаҳои рӯзафзуни марбут ба об равона карда шаванд. Сарвари кишвари мо ёдовар шуданд, ки дар солҳои охир Даҳсолаи байналмилалии амали об ва Рӯзномаи амали об барои ҳаллу фасли мушкилоти марбут ба об заминаҳои мустаҳкам фароҳам оварданд. Бо вуҷуди ин, дар ҷодаи рафъи ин мушкилот ба нафъи имрӯзу ояндаи сайёра мо ҳанӯз дучори монеаҳои ҷиддӣ ҳастем. Гуфта шуд, ки имрӯз зарурати гузариш ба марҳалаи нави ҳамкории ҷаҳонӣ дар соҳаи об ба миён омадааст. Ба ин мақсад пешниҳод гардид, ки «Чаҳорчӯби Душанбе барои об» таъсис дода шавад. Ин чаҳорчӯб метавонад заминаи мусоидро барои ҳамоҳангӣ ва ҳамгироии талошҳои муштарак ҷиҳати расидан ба натиҷаҳои амалӣ муҳайё созад. Дар хотимаи сухан  Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон эълон намуданд, ки мо ба мақсади пешбурд ва тақвияти дипломатияи об ва муттаҳид кардани талошҳои ҷомеаи ҷаҳонӣ барои ояндаи устувор ва бехатар Ҷоизаи байналмилалии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистонро дар соҳаи об таъсис додем. Тавре таъкид гардид, ин ҷоиза барои эътироф намудани саҳми барҷаста дар рушди ҳамкории байналмилалӣ, таҳқиқоти илмӣ, сиёсати устувори об ва пешбурди роҳҳои ҳалли муассири мушкилоти ҷаҳонии об нигаронида шудааст. Аз кафкӯбии пурмавҷи ҳозирин аён гардид, ки ин пайғом мавриди дастгирии аҳли толор қарор гирифт. Баъд аз суханронии Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон роҳбарони ҳайатҳои ҳукуматҳои кишварҳо, созмонҳои байналмилалию минтақавӣ ва коршиносони сатҳи баланд, аз ҷумла  Сарвазири Ҷумҳурии Бурунди Нестор Нтахонтуэ,  раиси Девони вазирони Ҷумҳурии Қирғизистон, вазири кишоварзӣ ва саноати коркард Эрлист Акунбеков, муовини раиси Девони вазирони Туркманистон Тангригули Атахаллиев, фиристодаи махсуси Созмони Милали Муттаҳид хонум Ретно Марсуди, муовини Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид, Ли Ҷунҳуа, раиси Шурои иқтисодӣ ва иҷтимоии СММ Лок Баҳодур Тапа, Ноиби президенти Бонки Аврупоии Таҷдид ва Рушд Марк Боуман, муовини Дабири кулли СММ, Котиби иҷроияи Комиссияи иқтисодӣ ва иҷтимоии СММ барои Осиё ва Уқёнуси Ором (ESCAP) Армида Салсия Алисҷаҳбана ва Ректори Донишгоҳи Созмони Милали Муттаҳид, муовини Дабири кулли СММ, профессор Тшилидзи Марвала баромад карданд. Ёдовар бояд шуд, ки дар Кохи Сомони бустонсаройи шаҳрии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон 2500 иштирокдор аз 110 кишвар, намояндагони воломақоми 75 созмони байналмилалию минтақавӣ ва коршиносони сатҳи баланд аз 170 муассисаи илмиву таҳқиқотии ҷаҳон ҷамъ омаданд. Ғайр аз

Президент, Хабарҳо

Сарфарозгардонии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо ҷоиза – эътирофномаи Донишгоҳи сулҳи СММ

25 май дар Қасри миллат маросими сарфарозгардонии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо ҷоиза – эътирофномаи Донишгоҳи сулҳи СММ баргузор гардид. Ин ҷоизаи бонуфуз ба Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон барои саҳми арзандаашон дар эҷоди сулҳ, густариши ҳамкории минтақавӣ ва талошҳои пайваста дар роҳи таҳкими дӯстӣ ва ҳусни тафоҳум миёни халқҳо, аз ҷумла имзои созишномаи таърихӣ дар бораи ҳалли масоили сарҳади давлатӣ миёни Тоҷикистон, Қирғизистон ва Узбекистон, тавсиби Эъломияи Хуҷанд доир ба дӯстии абадӣ, инчунин, пешбурди ташаббусҳои ҷаҳонӣ дар самти ҳифзи обу иқлим супурда шуд. Зимнан, саҳми Пешвои миллат дар татбиқи ҳадафмандонаи Даҳсолаи байналмилалии амал “Об барои рушди устувор, 2018-2028″, қатънома оид ба Даҳсолаи байналмилалии амал оид ба илмҳои криосферӣ ва пешниҳоди “Даҳсолаи таҳкими сулҳ ба хотири наслҳои оянда”, махсус таъкид гашт. Ёдовар бояд шуд, ки Ҷоиза бо фармони Ректори Донишгоҳи Сулҳи Созмони Милали Муттаҳид доктор Франсиско Рохас Аравена 19 майи соли 2026 ба имзо расида, аз ҷониби Намояндаи доимии ин Донишгоҳ, Сафир Дэвид Фернандес Пуйана ба Пешвои миллат тақдим гардид. Он барои шахсиятҳои барҷастаи сулҳофар ва кишварҳое, ки дар роҳи сулҳсозӣ дастовардҳои беназир доранд, аз ҷониби Донишгоҳи сулҳи СММ таъсис ёфтааст. Ин эътироф гувоҳи шахсияти таъсиргузор будани Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар пойдории сулҳи минтақа ва талошҳояшон барои суботи сартосариву пешбурди рӯзномаи ҷаҳонии обу иқлим аст, ки аз ҷониби яке аз бонуфузтарин ниҳодҳои олам муҳри тасдиқ ёфт.

Президент, Хабарҳо

Мулоқот бо Дабири кулли Иттиҳоди байнипарлумонӣ ҷаноби Мартин Чунгонг

25 май Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Дабири кулли Иттиҳоди байнипарлумонӣ Мартин Чунгонг мулоқот намуданд. Дар вохӯрӣ масоили ҳамкории Тоҷикистон бо ин ниҳоди бонуфузи ҷаҳонӣ баррасӣ шуд. Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ташрифи меҳмони олимақомро ба Тоҷикистон барои иштирок дар Конфронси чоруми байналмилалии сатҳи баланд оид ба Даҳсолаи байналмилалии амал: “Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028” хайра мақдам гуфта, аз робитаҳои фаъоли Иттиҳоди байнипарлумонӣ бо Тоҷикистон дар масъалаҳои захираҳои об ва тағйирёбии иқлим изҳори қадрдонӣ намуданд. Тавре зикр гардид, Иттиҳоди байнипарлумонӣ имрӯз ҳамчун як василаи муассир барои пешбурди ташаббусҳои сулҳомез ва ҳалли мушкилоти глобалӣ дар саросари ҷаҳон хизмат мекунад. Зимнан нақши дипломатияи парлумонӣ ҳамчун василаи муҳим барои тақвияти муносибатҳои миёни кишварҳо дар масъалаҳои шаффофият, устувории усулҳои демократия, таъмини рушди устувор ва дигар меъёрҳо таъкид гардид. Гуфтугӯи судманд, ҳамчунин доир ба роҳҳои осоиштаи ҳалли низоъҳои ҷаҳони имрӯза сурат гирифт.

Президент, Хабарҳо

Мулоқот бо муовинони Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид

25 май Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо гуруҳи  муовинони Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид (СММ), ки барои иштирок дар Конфронси чоруми байналмилалии сатҳи баланд оид ба Даҳсолаи байналмилалии амал: “Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028” ба Тоҷикистон омадаанд, мулоқот намуданд. Сарвари давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон Муовини Дабири кулли СММ, Котиби иҷроияи ЭСКАТО хонум Армида Салсиаҳ Алисҷаҳбана, Фиристодаи махсуси Дабири кулл оид ба захираҳои об хонум Ретно Марсудӣ ва Ректори Донишгоҳи СММ – Муовини Дабири кулли СММ Тшилидзи Марваларо истиқбол гирифта, ба толори мулоқот даъват намуданд. Дар оғози суҳбат Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба меҳмонони олимақом барои ташриф ба Тоҷикистон ҷиҳати иштирок дар конфронси мазкур ва  дастгирии доимиашон аз “Раванди оби Душанбе” изҳори сипосу қадрдонӣ намуданд. Дар идомаи гуфтугӯ ба ҳамкории Созмони Милали Муттаҳид бо Тоҷикистон, аз ҷумла ҷиҳати дастгирӣ аз ташаббусҳои ҷаҳонии кишвари мо, ба хусус дар самтҳои обу иқлим, нақлиёту логистика, нерӯи устувор, рушди кишоварзӣ, рақамикунонӣ ва технологияҳои “сабз” баҳои баланд доданд. Таъкид гардид, ки танҳо дар соҳаи об бо ибтикори Тоҷикистон 14 қатъномаи СММ қабул шудааст. Изҳори бовар карда шуд, ки конфронси кунунӣ минбари муҳими ҷаҳонӣ барои муттаҳидсозии талошҳо дар ин самт ва рушди дипломатияи об гардида,  дар доираи  “Раванди оби Душанбе” ба ҳалли масъалаҳои умдаи вобаста ба об ва иқлим мусоидат хоҳад кард. Гуфтугӯи судманд доир ба идомаи пайгирии натиҷаҳои конфронсҳои қаблӣ, босамар доир намудани ҳамоиши кунунӣ ва омодагӣ ба чунин чорабиниҳои дигар дар солҳои 2026 ва 2028 сурат гирифт. Зимни баррасии масоили ҳамкорӣ бо Донишгоҳи СММ, аз ҷумла изҳори бовар карда шуд, ки  густариши робитаҳои илмию амалии олимону муҳаққиқон ва коршиносони тоҷик бо ин ниҳоди бонуфуз самараҳои арзишманд хоҳад дошт.

Президент, Хабарҳо

Паёми шодбошӣ ба ифтихори Рӯзи ҷаҳонии футбол

Ҳамватанони гиромӣ! Дӯстдорони варзиш ва ҳаводорони футбол! Ҳамаи шуморо ба муносибати Рӯзи ҷаҳонии футбол, ки бо ибтикори роҳбарияти Федератсияи футболи Тоҷикистон ва тавассути қатъномаи махсуси Созмони Милали Муттаҳид эълон шуда, ҳамасола 25-уми май дар саросари ҷаҳон таҷлил мегардад, табрик мегӯям. Бо дарназардошти маҳбубият ва оммавияти худ, футбол имрӯз на танҳо як намуди варзиш, балки омили муҳимми таҳкими дӯстӣ, ҳамдигарфаҳмӣ ва ҳамбастагии халқҳо гардидааст. Боиси ифтихори мост, ки Рӯзи футбол маҳз бо ташаббуси Тоҷикистон дар сатҳи байналмилалӣ эътироф гардида, аз ҷониби ҷомеаи ҷаҳонӣ пазируфта шуд. Ин иқдоми муҳим на танҳо нуфузи кишвари моро дар арсаи варзиши байналмилалӣ тақвияти бештар бахшид, балки саҳми Тоҷикистонро дар рушди арзишҳои умумибашарӣ, аз қабили сулҳ, ҳамбастагӣ ва ҳамкории созанда боз ҳам намоён сохт. Зеро моҳияти бозии футбол низ дар он зоҳир мегардад, ки инсонҳоро, сарфи назар аз миллат, нажод ва синну сол муттаҳид мекунад ва иродаи пирӯзиро афзун мегардонад. Яъне футбол ҳоло ба як неруи муттаҳидкунандае табдил ёфтааст, ки наслҳо, фарҳангҳо ва миллатҳоро ба ҳам мепайвандад. Ҳамзамон бо ин, футбол воситаи муассири тарғиби тарзи ҳаёти солим ва рушди неруи ҷисмонию маънавии ҷомеа мебошад. Бесабаб нест, ки футболро ба сифати варзиши рақами як дар ҷаҳон эътироф мекунанд. Баъди ба даст овардани истиқлол давраи нави рушди футбол дар Тоҷикистон оғоз гардид. Ҳанӯз соли 1992 Федератсияи футболи Тоҷикистон таъсис ёфта, кишвари мо ба узвияти Федератсияи байналмилалии футбол ва Конфедератсияи футболи Осиё қабул карда шуд. Аз он вақт инҷониб дастаи мунтахаби миллӣ ва дастаҳои синну соли гуногун дар мусобиқаҳои байналмилалӣ фаъолона иштирок карда, борҳо парчами кишварро баланд бардоштанд. Бояд гуфт, ки рушди инфрасохтори варзиш, бунёди варзишгоҳҳои муосир, таъсиси мактабҳои махсуси футбол ва ҷалби насли наврас ба ин намуди варзиш гувоҳи сиёсати пайгиронаи давлат дар самти тарғиби тарзи ҳаёти солим ва оммавигардонии варзиш мебошад. Дар арафаи ҷашни бузурги миллӣ – 35-солагии истиқлоли давлатӣ дар пойтахти мамлакат – шаҳри Душанбе Варзишгоҳи миллӣ барои 30 ҳазор нафар тамошобин ҳамчун туҳфаи ҷашнии Ҳукумат ба варзишгарон ва дӯстдорони футбол ба истифода дода мешавад. Имрӯз футбол дар Тоҷикистон на танҳо як намуди варзиш, балки омили муҳимми тарбияи ҷисмонӣ ва маънавии ҷомеа, махсусан, наврасону ҷавонон ба ҳисоб меравад. Таъсиси мактабҳо ва академияҳои футбол, ҷорӣ намудани барномаҳои омӯзишӣ ва татбиқи низоми литсензиякунонии клубҳо дар доираи талаботи Конфедератсияи футболи Осиё ба баланд гардидани сифати омодагии варзишгарон мусоидат мекунад. Имрӯз футболи тоҷик дар марҳалаи рушди устувор қарор дорад. Бовар дорам, ки мураббиён, мутахассисон ва футболбозони кишвар бо ҳисси баланди масъулият, иродаи қавӣ ва маҳорати касбӣ минбаъд низ бо пирӯзиву дастовардҳои худ парчами давлатамонро дар арсаи байналмилалӣ баланд бардошта, барои тарғиби варзиш ва ҷалби бештари наврасону ҷавонон ба тарзи ҳаёти солим саҳми босазо мегузоранд. Бигзор, футбол дар Тоҷикистон ҳамеша ҳамчун рамзи ваҳдат, саломатӣ ва ифтихори миллӣ рушд ёбад ва наслҳои ояндаро ба сӯйи муваффақиятҳои нав ба нав раҳнамоӣ намояд. Рӯзи ҷаҳонии футбол муборак, дӯстдорони варзиш ва ҳаводорони футбол!

МАҚОЛАҲО

ҲИКМАТИ ЭЪТИҚОДИИ ҚУРБОНӢ КАРДАН

Гузаштаи дур ва таърихи куҳан аз он гувоҳӣ медиҳад, ки дар ташаккули ойину суннатҳои гуногуни умуминсонӣ таъсиргузории арзишҳои асотирӣ решаи устуворе доштааст. Яке аз чунин падидаҳо ойини қурбонӣ кардан аст, ки аз оғози офариниш ва падид омадани рӯзгор дар рӯйи замин ҳамрадифи зиндагӣ ва кору пайкори инсонҳо будааст. Ҳаҷ кардан ҳамчун як маросими динӣ дар шариати ислом қабул гардидааст. Дар заминаи таҷлили Иди Қурбон маносики ҳаҷ ва зиёрати хонаи Каъба дар шаҳри Макка танзим шудааст. Аммо анҷом додани фаризаи ҳаҷ ба шарте тавсия мешавад, ки саломатӣ, тавону қудратмандӣ ва имкониятҳои молии адо намудани чунин сафарро дошта бошад. Инчунин, шахс метавонад ба ҷойи анҷом додани маносики ҳаҷ дар макони зисти худ бо сохтану иншоотҳои ниёзи мардум, хусусан бунгоҳи тиббӣ, мактаб, боғчаи кудакона ва дастигии ятимону барҷомондагон амали хайр анҷом диҳад. Ҳикмати Иди Қурбон дар доираи муқаррароти Иди Азҳо қурбонӣ кардан танҳо ба шахсони дорои шароиту имкониятҳои молӣ воҷиб аст. Шахсоне, ки имконияти фарох надоранд ва дар пешбурди зиндагӣ мушкилоту тангдастӣ доранд, аз тариқи дуруду фотеҳа хондан ба рӯҳи гузаштагон, аёдати қабри наздикон ва риояи одобу ахлоқи ид иктифо мекунанд. Зимни баргузории Иди Қурбон куштани чорвои қурбонӣ баъди адои намози ид ба шахсони доро ва тавоноӣ дошта савоб буда, ҳамчун хайру садақа расонидани он ба ниёзмандон аз анъанаҳои писандидаи ин ид аст. Дар ояти 36 сураи Ҳаҷ баён гардидааст, ки аз гӯшти чаҳорпои қурбонӣ “бихӯред ва ба дарвеши тангдаст ва бенаво бихӯронед”. Ҳадисҳои Пайғамбар (с) ва фатвоҳои фақеҳони мазҳаби ҳанафӣ низ аҳкоми иҷро ва анҷом додани қурбонӣ карданро танзим намудааст. Ҳикмати маъмул аз забҳи чорвои қурбонӣ дар анъанаи исломӣ ва мардумии мо чунин аст: шахси қурбоникунанда баъди куштани чорвои қурбонӣ нахуст ҳаққи қассобро дода, ӯро розӣ мекунад ва бо ёрии ӯ гӯштро ба се ҳиссаи баробар тақсим мекунонад. Аз ин се ҳисса якеашро барои истеъмоли хонаводаи худ нигоҳ медорад ва дигарашро ба ниёзмандону бенавоён (фуқаро ва мискинон) тақсим карда медиҳад. Инчунин, рафтан ба аёдати беморон ва пиронсолону барҷомондагон, табрики волидайн ва хешони наздик, ба оромгоҳи гузаштагон ҳозир шудан ва дар сари қабрашон тиловати Қуръон кардан, изҳори ҳамдардӣ ба шахсони азодор ва кумаки холисонаи моддӣ расонидан ба ниёзман¬дон маъмул гардидааст, ки ҳамчун рафтори писандидаи идона пазируфта мешавад. Риояи фарҳанги дастархонороӣ дар рӯзҳои ид аз нигоҳи созгор бо шариат ва одоби рӯзгордорӣ ҷузъи устувори фарҳанги миллӣ мебошад. Дастархондорӣ аз ду қисмат таркиб меёбад – яке, дастархони маънавӣ ва дигаре, дастархони моддӣ. Дастархони маънавӣ аз нигоҳи рӯҳонияти шаръӣ дуову дуруд, фотеҳахонӣ дар ҳаққи гузаштагон, тасаллият бахшидан ба шахси азодор ва дар назди хонаи ӯ тиловат кардани оятҳои қуръониро дар мадди аввал мегузорад. Дастархондории моддӣ дар ягон кишвари мусулмонннишин дида намешавад. Тибқи далолати аҳодиси набавӣ ва фатвоҳои фақеҳони мазҳаби ҳанафӣ аслан доир ба оростани дастархони идона ҳеҷ дастуру таъкиди махсусе мавҷуд нест. Вале мардуми мо то ҳанӯз дар оростани дастархони идона ба зиёдаравию исрофкорӣ ва зиён ворид намудан ба буҷети оилавӣ роҳ медиҳанд. Дар натиҷа ҷанбаҳои маънавӣ ва ахлоқию тарбиявии ин иди динӣ фаромӯш мешавад, фурӯтанию фармонбардорӣ ҳамчун хислатҳои ҳамидаи инсонӣ тарғиб намегардад, балки ҳама чиз дар атрофи тановул кардани хӯроки аз андоза зиёд, яъне арзишҳои истеъмолӣ фаҳмида мешавад. Доир ба масъалаи кулфат раво надидан барои худ ҷиҳати оростани ҳама гуна дастархон – ҳам идона ва ҳам меҳмонӣ дар ҳадисе Имом Абӯҳанифа аз тобеии машҳур Муҳориб ибни Дисор нақл мекунад, ки ӯ дар хонаи саҳобии киром Ҷобир ибни Абдуллоҳ меҳмон шуд. Ва Ҷобир болои дастархон нон ва сабзавоти туршишуда (хубз ва халл) гузошт ва узр пеш оварду гуфт: “Ҳамоно пайғамбари Худо (с) моро аз “такаллуфа”, яъне таҳаммули сарфу хароҷот ва машаққати аз тавоноӣ беш¬тар манъ карда буд”. Аз ин рӯ, ҳангоми пазироию омодагӣ ва густурдани дастархон ба хотири ид исрофкорӣ, худнамоӣ, манманию зоҳирпарастӣ нишон доданро ба фарҳанги куҳани миллати тоҷик ва омӯзаҳои имонию эътиқодии он вобаста кардан камоли беэҳтиромӣ ва носипосӣ аст. Солҳои охир дар кишвари мо хариди зиёди анвои хӯрданию нӯшиданию пӯшиданиҳо аз раставу бозорҳо ҳангоми фарорасии идҳои динӣ ба ҳукми анъана даромадааст, ки ин ҳама бо арзишҳои волои фарҳангию ахлоқии миллати мо ҳеҷ созгорие надоранд. Рафтори нодуруст дар хариди аз меъёр бештари маводи хӯрока омили гарон шудани нарх мегардад. Ҳеҷ тоҷиру соҳибкор ва фурӯшандаи қаторӣ набояд умедвор бошад, ки ба сабаби дар арафаи иди динию эътиқодӣ гарон фурӯхтани маҳсулоти худ манфиату даромад мебинад. Дар Иди Қурбон дастгирии ятимону бепарастон ва муҳтоҷон амали хайру савод буда, аз ҷониби Худованд подоши бузурге дода хоҳад шуд. Дар ин маврид Расули Худо (с) фармудаанд: «Саховат дарахте аст андар биҳишт, ҳар ки сахӣ бошад, даст андар шохи вай зада бошад, ҳаме барад вайро то биҳишт. Ва бухл дарахте аст андар дӯзах ва ҳар ки бахил бувад, даст андар шохи он зада дорад, ҳамебарад вайро то ба дӯзах». Ва гуфт: «Ду хулқ аст, ки Ҳаққ Таъоло онро дӯст дорад: саховат ва хӯи некӯ. Ва ду хулқ аст, ки Ҳаққ Таъоло онро душман дорад: бахилӣ ва хӯи бад». Ва гуфт: «Худой Таъоло ҳеҷ валӣ наофарид, илло сахӣ ва некӯхӯй». Ва гуфт: «Гуноҳи сахӣ фаро гузоранд, ки ҳар гоҳ, ки вайро асрате афтад, дастгири вай Ҳаққ Таъоло бошад»…..Ва гуфт: «Абдоли уммати ман андар биҳишт расиданд на ба намозу ба рӯза, валокин ба саховату покии дил аз ғишш ва насиҳату шафқат бар халқ». Бо мақсади дастгирии ятимон бузургон фармудаанд: Чун шавад гирён ятиме ногаҳон, Арши Ҳақ дар ҷунбиш ояд он замон. Ҳар ки хандонад ятими хастаро, Боз ёбад ҷаннати дарбастаро. Вақтҳои охир чандин бидъатҳои хурофотӣ ҳамрадифи идҳои динӣ гаштааст. Яке аз онҳо идгардаки кӯдакони хурдсол ва дар ба дари хонаи мардум беназорати падару модар гаштани онҳо аст. Вақтҳои охир мушоҳида мегардад, ки беназорат мондани кӯдакон сабаби ба ҳар гуна фалокатҳо гирифтор шудани онҳо мегардад. Аз руи маълумотҳои Кумитаи ҳолатҳои фавқулода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикиситон мушоҳида мегардад, ки аз беназоратии падару модарон зимни идгардаи кӯдакон ба садамаи нақлиётӣ ва ё ба об ғарқ шуданд. Албатта, харидани либоси нав ва ҳадя додани аҳли хонавода ба ҳамдигар рафтори мақбул аст. Сулҳу салоҳ, амну субот барои инсон неъмати бузургест, ки бидуни он ҳаёти хешро бо тариқи саодатмандӣ ва самарабахш наметавон гузаронид. Бинобар ин, мо бояд ба қадри сулҳу салоҳ, тинҷиву оромии кишвари азизамон расем. Ҳар шаҳрванд бояд худаш масъулиятро ҳис кунад, зеро ҳаёти

Президент, Хабарҳо

Суҳбати телефонӣ бо Президенти Ҷумҳурии Қирғизистон Садир Жапаров

Имрӯз суҳбати телефонии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Президенти Ҷумҳурии Қирғизистон муҳтарам Садир Жапаров доир гардид. Дар ҷараёни суҳбат ҷонибҳо  масъалаҳои рӯзмарраи робитаҳои дуҷонибаи Тоҷикистону Қирғизистонро баррасӣ намуданд. Дар ин замина  ҷараёни мусбати рушди муносибатҳои ду кишвар таъкид гардид.  Ҳамчунин, ба аҳаммияти идомаи татбиқи фаъолонаи мувофиқаҳои байнидавлатии қаблан ҳосилшуда таваҷҷуҳ зоҳир карда шуд. Дар идомаи суҳбат сарони ду давлат ҷадвали мулоқотҳои сатҳи олии дарпешистодаро дар қолабҳои бисёрҷониба баррасӣ карда, аз ҷумла масоили омодагӣ ба ҳамоиши ҷашнии Созмони ҳамкории Шанхайро, ки 31 август – 1 сентябри соли равон дар шаҳри Бишкек баргузор мегардад, муҳокима намуданд. Президентҳо, ҳамчунин, оид ба масъалаҳои алоҳидаи  рӯзномаи байналмилалӣ ва минтақавӣ мубодилаи афкор анҷом доданд.

МАҚОЛАҲО

Ҷавонон дар мизони ислом

Ҷавонӣ яке аз марҳилаҳои муҳимтарини ҳаёти инсон ба шумор меравад. Дар ин давра инсон соҳиби неру, фикри тоза, орзу ва имкониятҳои зиёд мегардад. Дар ҷомеа ҷавонон ҳамчун қувваи пешбарандаи миллат ва давлат шинохта мешаванд. Аз нигоҳи ислом ҷавонӣ танҳо замони хушгузаронӣ нест, балки айёми омӯзиш, худсозӣ, ва масъулият мебошад. Дини ислом ба ҷавонон таваҷҷуҳи махсус дода, онҳоро ба донишомӯзӣ, ахлоқи нек, меҳнат, ватандӯстӣ ва хизмати ҷомеа даъват мекунад. Дар Қуръони карим ва ҳадисҳои паёмбари ислом бисёр масъалаҳое зикр шудаанд, ки ба тарбияи ҷавонон ва вазифаҳои онҳо вобаста мебошанд. Дини ислом ҷавони солимфикр ва боахлоқро сарвати бузурги ҷомеа медонад. Дар таърихи ислом аксари ёрони паёмбар ҷавонон буданд. Онҳо дар паҳн кардани илм, ҳифзи адолат ва пешрафти ҷомеа нақши калон бозидаанд. Паёмбари ислом ҷавононро дӯст медошт ва ба онҳо боварӣ мекард. Ӯ ба ҷавонон вазифаҳои муҳим медод ва онҳоро ба корҳои ҷамъиятӣ ҷалб менамуд. Ин нишон медиҳад, ки дар ислом ҷавонон бояд фаъол, масъулиятшинос ва соҳибахлоқ бошанд. Дар Қуръон ҷавононе, ки роҳи ростӣ ва некукориро интихоб карданд, бо эҳтиром ёд мешаванд. Масалан, қиссаи Асҳоби Каҳф (сураи Каҳф, ояти 13) намунаи сабр ва устуворӣ мебошад. Дар ислом инсон баъди ба синни балоғат расидан барои амалҳои худ масъул мегардад. Ҷавон бояд илм омӯзад, некукорӣ кунад ва аз корҳои нодуруст дурӣ ҷӯяд. Ҷавонӣ давраи эҳсосот ва хоҳишҳои зиёд аст. Аз ҳамин сабаб ислом ҷавононро ба поквиҷдонӣ ва дурӣ аз корҳои бад, ба монанди дурӯғ, дуздӣ, зино ва ғ., ки барои ояндаи ҷавонон хатари бузург доранд, даъват мекунад. Шахсе, ки худро аз корҳои нодуруст нигоҳ медорад, дар ҷомеа соҳиби эҳтиром мегардад. Шариати ислом баъд аз ибодати Худо ба эҳтироми падару модар ҷойгоҳи баланд додааст. Ҷавонон бояд нисбат ба волидон меҳрубон, итоаткор ва ғамхор бошанд, зеро Қуръон таъкид мекунад, ки инсон бояд бо падару модар сухани нек гӯяд ва онҳоро наранҷонад. Дар сураи Исро, ояти 23 омадааст: “Ва Парвардигорат ҳукм кардааст, ки ҷуз Ӯро напарастед ва ба падару модар некӣ кунед. Агар яке аз онҳо ё ҳар дуяшон назди ту ба пирӣ расанд, пас ҳатто “уф” ба онҳо магӯ ва бар онҳо фарёд мазан, балки бо онҳо сухани неку ва гиромӣ бигӯ”. Аз беҳтарин амалҳои инсон хизмат ба волидон дониста мешавад. Ҷавононе, ки волидони худро эҳтиром мекунанд, дар зиндагӣ баракат ва муваффақият меёбанд. Албатта, ҷавонон ояндаи миллату давлат мебошанд. Пешрафти ҳар давлат ба дониш, ахлоқ ва фаъолияти ҷавонон вобаста аст. Ислом донишомӯзиро барои ҳар марду зан фарз мешуморад. Дар ҳадиси шариф омадааст: “Талаб кардани илм барои ҳар фарди мусулмон фарз аст (Сунани Ибни Моҷа, ҷилди 1, саҳ. 81)”. Ҷавонон вазифадоранд, ки илму дониш омӯзанд, зеро дониш инсонро аз ҷаҳолат наҷот медиҳад ва барои ободии ҷомеа раҳсипор месозад. Табибон, омӯзгорон, муҳандисон, олимон ва дигар касбу кори дар ҷомеа хизматкунанда маҳз аз байни ҷавонони донишманд ба воя мерасанд. Ислом ҷавононро ба меҳнати ҳалол ташвиқ мекунад. Инсон бояд бо заҳмати худ зиндагӣ кунад ва барои ҷомеа фоидаовар бошад. Сухани паёмбари ислом аст, ки “Ҳеҷ кас таоме беҳтар аз он нахӯрдааст, ки аз меҳнати дасти худ ба даст оварда бошад… (Саҳеҳи Бухорӣ, китоби байъ (савдо), боби касб кардан бо дасти худ, ҳадиси рақами 1966)”. Танбалӣ ва бекорӣ дар ислом амали писандида нест. Ҷавони меҳнатдӯст метавонад ҳам оилаи худро таъмин намояд ва ҳам дар рушди кишвар саҳм гузорад. Ҷавонон бояд барои дӯстӣ, сулҳ ва ваҳдати ҷомеа кӯшиш намоянд. Бадбинӣ, ифротгароӣ ва зӯроварӣ ба ҷомеа зарар мерасонад ва дини ислом низ ин кирдорҳоро қитъиян маҳкум менамояд. Инчунин, ислом ҷавононро ба таҳаммулпазирӣ, адолатпарварӣ ва ҳамдигарфаҳмӣ даъват мекунад. Дар ислом ахлоқи нек яке аз муҳимтарин хусусиятҳои инсон дониста мешавад. Ин аст, ки ҳам дар Қуръон ва ҳам дар ҳадисҳои паёмбари ислом ростгӯӣ, амонатдорӣ, хоксорӣ, эҳтироми дигарон, сабру таҳаммул, кӯмак ба ниёзмандон таъкид мегарданд. Зеро маҳз, ҷавонони дорандаи ингуна хусусиятҳо метавонанд дар оила, дар ҷомеа ва дар рушди давлат нақши муҳиму мусбат бозанд. Паёмбари ислом беҳтарин инсонҳоро соҳибони ахлоқи нек донистаанд. Дар ҳадисе омадааст: “Ҳар кори неке садақа аст (Мухтасари Саҳеҳи Бухорӣ, китоби 71, боби 14, саҳ. 571)” Ҷавоне, ки ахлоқи хуб дорад, ҳам дар назди Худо ва ҳам дар назди мардум азиз мегардад. Имрӯзҳо ҷавонон бо мушкилоти гуногун рӯ ба рӯ мешаванд, аз ҷумла, таъсири манфии шабакаҳои иҷтимоӣ, бекорӣ, нашъамандӣ, бегонапарастӣ, ки ҳамагӣ ба дур шудан аз ахлоқи нек сабаб мегардад. Барои ҳалли ин мушкилот ҷавонон бояд ба дониш, тарбияи дуруст, дӯстони хуб такя намоянд. Оила, мактаб ва ҷомеа низ вазифадоранд, ки дар ҳамбастагӣ ҷавононро дуруст тарбия кунанд ва ба омӯзиши илм фаро гиранд. Айёми ҷавонӣ дар ислом давраи бисёр муҳим ва пурмасъулият дониста шудааст. Ислом ҷавононро ба донишомӯзӣ, меҳнати ҳалол, ахлоқи нек ва хизмат ба ҷомеа даъват мекунад. Ҷавонони имрӯз бояд дарк намоянд, ки ояндаи миллат аз фаъолияти онҳо вобаста аст. Агар ҷавонон донишманд ва ватандӯст бошанд, албатта, ҷомеа пешрафт мекунад. Пас, ҳар ҷавон бояд кӯшиш кунад, ки шахси боахлоқ, донишманд ва масъулиятшинос бошад, то ҳам дар оила ва ҳам дар ҷомеа комёб гардад. Рӯзи ҷавонони Тоҷикистон фархунда бод! Одинаева Ш. – сардори шуъбаи пажуҳиши ҳуқуқи исломӣ

Президент, Хабарҳо

ФАРМОНИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН

Дар бораи Ҷоизаи байналмилалии Абӯалӣ ибни Сино дар соҳаи тиб   Мутобиқи моддаи 69 Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, бо мақсади эътирофи дастовардҳои бузург дар соҳаи тиб, фармон медиҳам: 1. Ҷоизаи байналмилалии Абӯалӣ ибни Сино дар соҳаи тиб таъсис дода шавад. 2. Фонди Ҷоизаи байналмилалии мазкур ташкил карда шавад. 3. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон низомномаҳои Ҷоизаи байналмилалии Абӯалӣ ибни Сино дар соҳаи тиб ва Фонди онро таҳия ва тасдиқ намояд.   Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ш. Душанбе 23 майи соли 2026 №1180

Президент, Хабарҳо

Барқияи изҳори тасаллӣ ба Раиси Ҷумҳурии Мардумии Чин муҳтарам Си Ҷинпин

23 май Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Раиси Ҷумҳурии Мардумии Чин  муҳтарам Си Ҷинпин барқияи изҳори тасаллӣ ирсол намуданд, ки дар он омадааст: «Муҳтарам ҷаноби Раис, дӯсти гиромӣ, Хабари ба ҳалокат расидан ва ҷароҳати вазнин бардоштани шумораи зиёди шаҳрвандони кишвари дӯст бар асари садамаи шадид дар яке аз конҳои ангишти музофоти Шансии Ҷумҳурии Мардумии Чин боиси ғояти андӯҳи инҷониб гардид. Дар иртибот ба ин мусибати гарон ба пайвандону наздикони фавтидагон   ҳамдардӣ ва таслияти самимии хешро иброз менамоям. Ба ҳамаи осебдидагон шифои ҳарчи зудтару комил мехоҳам».

Прокрутить вверх