Имя автора: pressa

Дар таърихи навини Тоҷикистон 9 сентябри соли 1991 расман Рӯзи Истиқлолияти Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул гардида, барои миллати тоҷик иди муқаддас маҳсуб мешавад. Тамоми сокинони кишвари озоду ободи мо имрӯз ифтихор доранд, ки 34 сол қабл аз ин нахустин хиштҳои пойдевори истиқлоли воқеӣ ва давлатдории миллии худро ниҳода, аз шарофати мустақилият соҳиби рамзҳои давлатӣ – Парчам, Нишон ва Суруди нави миллӣ гардидем. Дар ибтидои истиқлоли давлатӣ Худованд ба халқи тоҷик Пешвоеро ато кард, ки миллату давлати моро дар арсаи ҷаҳонӣ муаррифӣ намуда, Тоҷикистони соҳибистиқлолро обод ва ҷанги бародаркушро хотима бахшид. Вай тамоми кушиши худро ба харҷ медиҳад, то мардум зиндагии шоиста дошта бошанд. Қадамҳои аввалини истиқлол бо ҷанги хонумонсӯз оғоз гардид, ки аз ҷониби ТЭТ ҲНИ роҳандозӣ шуда, яксаду панҷоҳ ҳазор кушта, 1 миллион гуреза ва беш аз 10 миллиард зиён ба бор овард. Ҷангу талошҳои ибтидои солҳои навадуми асри гузашта тамоми фишангҳои давлату давлатдорӣ ва истеҳсолиро фалаҷ карда буданд. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон роҳҳои расидан ба истиқрори сулҳ ва ваҳдати миллиро ҷустуҷӯ мекард ва Сарвари давлат пайваста талош меварзиданд, то осудагию оромӣ дар саросари мамлакат ҳукмфармо гарданд. Бо талошу заҳмат, ҷонфидоиву ҷоннисориҳои Пешвои миллат 27 июни соли 1997 Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ байни Ҳукумати Тоҷикистон ва мухолифин имзо гардид ва он рӯзи муборак Рӯзи Ваҳдати миллӣ эълон шуд. Аз ҳамон вақт инҷониб ҷомеаи ҷаҳони муосир таҷрибаи пешқадами «Сулҳи тоҷикон»-ро меомӯзад ва барои насли имрӯз чун намунаи беҳтарини гуфтушуниди созанда пешниҳод мекунад. Пас аз нисбатан ором шудани вазъият Пешвои миллат баҳри пешрафти иқтисодиёт ва ба ҳам пайванд кардани минтақаҳои Тоҷикистон сохтмони роҳҳои замонавӣ ва бунёд кардани нақбҳоро ба роҳ монданд. Сохтмони шоҳроҳи «Роҳи абрешим», бунёди нақбҳои «Анзоб», «Шаҳристон», «Шар-шар» ва «Чормағзак», сохтмонҳои қитъаҳои алоҳидаи роҳҳои мошингарди Душанбе – Хоруғ – Мурғоб, Душанбе – Рашт – Саритош, Душанбе – Хуҷанд – Чаноқ, Қулма-Қароқурум, роҳи оҳани Қӯрғонтеппа–Кӯлоб иқдомҳои Пешвои миллат буданд, ки боиси пешрафту тараққиёт гашта, мардум аз азияти ағбаҳои хатарнок растанд ва имкон фароҳам омад, ки ҳаракати нақлиёт дар дохили мамлакат ва берун аз он тамоми фаслҳои сол имконпазир бошад ва дар ин замина вазъи равуо ва боркашонӣ ба манотиқи гуногуни кишвар сад дар сад беҳтар гардад. Душвортарин муаммои мо масъалаи истиқлолияти энергетикӣ буд. Дар роҳи таъмини истиқлолияти энергетикӣ, раҳоии кишвар аз бунбасти коммуникатсионӣ, амнияти озуқаворӣ, ки ҳадафҳои стратегии Ҳукумати мамлакат мебошанд, бо сохтмони нерӯгоҳҳои хурду калони барқи обӣ, хатҳои интиқоли қувваи барқ, туннелҳо, шоҳроҳҳову пулҳои байналмилалии мошингард ва даҳҳо иншооти азими инфраструктураи иҷтимоӣ натиҷаҳои нек ба даст оварда шуданд. Бунёдкориву созандагӣ дар ин самтҳо вусъати тоза пайдо кард. Аз ҷумла, сохмони нерӯгоҳҳои барқи обии «Сангтӯда-1», «Сангтӯда-2», як қатор нерӯгоҳҳои хурд, хатҳои баландшиддати интиқоли нерӯи барқи Ҷануб – Шимол, Лолазор – Хатлон, Лолазор – Сангтӯда-1 ба истифода дода шуданд. Хусусан ба кор даромадани хатти 500 киловаттаи Ҷануб–Шимол ва дар пойгоҳи асосии он насб гардидани трансформатори дуюм – ин ғамхории бузурги Ҳукумати Ҷумҳурӣ барои сокинони вилояти Суғд дар мавсими тобистону зимистон маҳсуб мешавад. Дар солҳои соҳибистиқлолӣ сохтмони иншооти ҳаётан муҳим – бунёди НБО-и Роғун оғоз гардид. 29 октябри соли 2016 Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба шаҳри Роғун сафар намуда, дар дигар намудани маҷрои дарёи Вахш иштирок намуданд. Баъди заҳматҳои зиёд, ду агрегати нерӯгоҳи барқи обии Роғун ба кор даромад. Ба истифода додани нерӯгоҳи барқи обии Роғун аз он шаҳодат медиҳад, ки давлату ҳукумат бо сарварии Пешвои хирадманди тоҷикон пайваста баҳри ободӣ ва гулгулшукуфии ватанамон заҳмат кашида, давлати соҳибистиқлоли моро дар қатори кишварҳои мутараққии ҷаҳон қарор медиҳанд. Қабл аз ин, дар фасли зимистон баъзе минтақаҳои кишвар аз норасоии қувваи барқ танқисӣ мекашиданд. Айни ҳол, ин мушкилӣ бартараф шуда, баъди пурра ба кор даромадани НБО-и Роғун, Тоҷикистон пурра бо барқ таъмин шуда, ба Ӯзбекистону Қирғизистон, Афғонистону Покистон ва ба дигар давлатҳои минтақа барқ содир мекунад. Ҳоло давлати мо дар самти тараққиёт қадамҳои устувор гузошта, дар бисёр нишондиҳандаҳо дар минтақа пешсаф мебошад. Иқтисодиёти Тоҷикистон баланд шуда, мо ба кишвари содиркунанда табдил гардидем. Истихроҷи тиллову нуқра, алюминий ва маъданҳои гуногун, истеҳсоли молҳои ниёзи мардум, нуриҳои минералӣ, сементу кабел, истеҳсоли автобусҳои замонавӣ камтарин дастовардҳои истиқлолият мебошанд. Шумо боре ба гулгашту хиёбонҳои пойтахти азизамон назар кунед, ки чи гуна ободу зебо гаштаанд. Бунёди ҳайкали аввалин давлатдори тоҷикон Исмоили Сомонӣ, барафрохтани Парчами миллӣ, ки назираш дар олам нест, китобхонаи миллӣ, осорхона, театр, сохтмони садҳо биноҳои баландошёна, соли ҷорӣ ифтитоҳ гардидани биноҳои боҳашамати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Парлумони кишвар давлати моро дар қатори кишварҳои пешрафта қарор дода, аз дастовардҳои истиқлолият маҳсуб меёбанд. Сокинону меҳмонон бо завқ дар пойтахти мамлакатамон сайру гашт намуда, сайёҳони хориҷӣ шаҳри Душанберо «Шаҳри сабз» ном гузоштаанд. Пешрафти иқтисодиёт ва таъмини амнияти шаҳрвандон боис гашт, ки ҳамасола ба Тоҷикистон ҳазорон сайёҳони хориҷӣ ташриф меоранд. Обрӯву нуфузи Пешвои миллати тоҷикон давлати моро дар сарҳанги кишварҳои бонуфуз қарор додааст. Ба шарофати сиёсати хирадмандонаи Пешвои миллат муяссар гашт, ки муносибатҳои дӯстонаи ду давлати ба ҳам ҳамсоя ва ҳамфарҳанг Тоҷикистон ва Ӯзбекистон бори дигар гусаста гарданд. Сафарҳои президентҳои ин ду кишвар боис гаштанд, ки сарҳадҳо кушода шуда, одамон бемамоният аз ҳамдигар дидан кунанд, хешу таборони аз ҳам ҷудо, бори дигар ба ҳам пайвастанд. Бешак, барқарор гаштани муносибатҳо бо кишвари ба мо ҳамсоя ва дӯст аз сиёсати хирадмандонаи Пешвои миллат дарак медиҳад, зеро Сарвари давлат тавонистанд кори амалинашавандаро амалӣ созанд. Дар замони соҳибистиқлолӣ ба рушди фарҳанг диққати ҷиддӣ зоҳир карда шуд. Таҷлили 1100-солагии давлати Сомониён, Соли тамаддуни Ориёӣ, Бузургдошти 1150-солагии сардафтари адабиёти тоҷику форс маликушшуаро Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, 2500- солагии шаҳри Истаравшани бостонӣ, 2500- солагии Хуҷанд, 2700- солагии шаҳри Кӯлоб, 700- солагии Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ, 3000-солагии Ҳисор, бузургдошти Пешвои бузургтарин мазҳаби ростини ислом – Имом Аъзам, Ҷомиву Туғрал, Садриддини Айнӣ, Бобоҷон Ғафуров, Мирзо Турсунзода ва дигар бузургону азизони миллат мутантан ҷашн гирифта шуд. Мақоми давлатӣ гирифтани ансамблҳои «Шашмақом», «Фалак» ва таҷлили ҳамасолаи «Наврӯз», «Меҳргон», Рӯзи «Шашмақом», «Рӯзи фалак», «Рӯзи китоб», «Рӯзи Парчами миллӣ», «Рӯзи Президент», дастгирии чорабиниҳои фарҳангии сатҳи ҷумҳуриявию байналмиллалӣ, ширкати бевоситаи Роҳбари давлат дар чорабиниҳои фарҳангӣ аз таваҷҷуҳи беандозаи Пешвои Миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон гувоҳӣ медиҳад. Дар даврони истиқлол Наврӯз ҷаҳонӣ шуд. Ин ҷашни бостонии мардуми тоҷикро маҳз Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бори дигар аз нав эҳё намуданд ва ба ҷаҳониён собит сохтанд, ки ин сарзамини

Дар тўли 34 соли даврони истиқлолият саҳифаҳои ҳаёти кишварамонро варақгардон карда, аз муваффақиятҳои мавҷуда табъи кас болида мегардад. Зеро солҳое буданд, ки рўҳияи мардуми шарифи Тоҷикистонро яъсу навмедӣ фаро гирифта буд. Касе ҳам тасаввур карда наметавонист,ки чунин рўзҳои осудагию фараҳафзо боз дар кишварамон фаро мерасад. Мардуми шарифи Тоҷикистон танҳо орзуи онро дошт, ки оташи қаҳру ғазаб, кинаю адоват ва қасдгириҳою ғурури баъзе ашхоси ҷоҳилу кўтоҳандеш ва манфиатҷў аз байн биравад… Рўзе бирасад, ки шахсиятҳои хирадманду миллатдўст, дурандешу халқдўст, давлатсозу ояндабин ва далеру шуҷоъ ба майдони сиёсат ворид гарданда, ташаббускори раҳоӣ аз табоҳӣ, озодӣ аз ҷаҳолат гарданд… Ин ҳама орзуҳои ашхоси ватандӯсту миллатдўсту меҳанпараст буданд. Шукри Худованд, ҳамин гуна шахси худодод ба сари қудрат омад, ҷони хешро ба хатар андохта, бо ҳама гуна хавфу хатарҳои замон муборизаи қатъӣ бурда, самти ҷараёни киштии умеду ормонҳои миллатро ба сўи офтоби шуълавар мутаваҷҷеҳ намуд. Аз ҳама гуна монеаҳои тақдирсоз моҳирона убур карда, кишвари азизамон Тоҷикистонро ба қуллаи мақсуд, ба сулҳу ваҳдат ва ризоияти ҷомеа бо масъулияту шуҷоат сарбаландона оварда расонид. Ба таҳдидҳои бадхоҳон, душманони миллату давлати тоҷикон бо ҷавобҳою амалҳои қотеона дохили майдони муборизаҳои сиёсӣ гардида, Тоҷикистонро аз хатари парокандашавӣ эмин нигоҳ дошт. Бо саъю кушишу заҳматҳои шабонарузии зиёд кишвари ҳамешабаҳори моро ба арсаи олам ба ҳайси як давлати мустақил, дорои саҳифаҳои дурахшони таърихию фарҳангии ибратомўз ва забону адабиёти ғанӣ ба оламиён муаррифӣ намуд. Нақши ин фарзанди барўманди миллати тоҷикро, метавон ба Исмоили Сомонӣ шабоҳат дод, ки бо ҷоннисорӣ, матонату иродаи устувор давлати тоҷиконро аз нав эҳё гардонид ва бо номи шахсияти сулҳҷўю давлатсоз машҳур ба ҷаҳон гардид. Номи тарроҳи сулҳро ба худ касб намуд. Ин шахси худододу абармарди таърихӣ фарзанди барӯманди тоҷик муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон мебошад. Хушбахтона, имрўз олимону сиёсатмадорони намоёни олам таҷрибаи сулҳофаринии Тоҷикистонро мавриди омўзиш қарор дода, барои бартараф сохтани зиддиятҳои дохилии кишварашон ва таҳкими сулҳу ризоияти миллӣ аз ин таҷриба истифода мебаранд. Воқеан, даврони истиқлолият ба тоҷикистониён тамоми ҳуқуқҳои инсониро фароҳам овард, ки ин боиси сарфарозии ҳар як шаҳрванд ва таҳкими ризоияти халқи Тоҷикистон гардидааст. Баъзе аз бародарон камбудиҳо ва норасоиҳои ҷузъиро сабаб нишон дода, аз масоили умдаи давлатсозӣ худро нодида гирифта, ҷониби ҳукуматдорон санги маломат мепартоянд. Андеша намекунанд, ки барои саробонии як оилаи кўчак чӣ гуна мушкилотро рафъ кардан лозим меояд, чӣ равад аз идораи як давлат! Халқи Тоҷик дорои давлати мустақил, Конститутсия, парлумони дупалатагӣ, парчаму нишон ва дар созмонҳои бонуфузи байналмилалӣ ба расмият шинохта шудааст. Сафоратхонаҳои Тоҷикистон дар дигар давлатҳо ифтитоҳ ва сафоратхонаҳои давлатҳои хориҷӣ дар Тоҷикистон кушода шуданд ва онҳо ба густариши муносибатҳои дуҷониба мекӯшанд. Акнун халқи шарифи Тоҷикистон низоми давлатдориашро, ҳадафу ормонҳои худашро ва сарвару раҳнамои худашро худаш муайян менамояд. Узви комилҳуқуқи созмонҳои бонуфузи байналмилалӣ мебошад ва бо пешниҳодҳои созандаи худ вирди забонҳо гардидааст. Акнун Тоҷикистон ва тоҷикистониён ифтихор доранд, ки Конститутсия, пули миллӣ ва рамзҳои давлатӣ доранд ва фарзандони сарбаланди тоҷик бо ифтихори ватандорӣ марзу буми кишварашонро худашон ҳимоя менамоянд. Тарҳрезӣ кардани ҳамагуна барномаҳои давлатӣ, амалӣ кардани онҳо, таъмини пешрафти давлатдорӣ ва дар байни ҷомеаи ҷаҳонӣ муаррифӣ кардану ҳимоя кардани як давлат кори басо мураккаб аст, ки Президенти кишварамон дар иҷрои онҳо дастболост. Тибқи моддаи якуми Конститутсия Тоҷикистон давлати соҳибихтиёр, демократӣ, ҳуқуқбунёд, дунявӣ ва ягона эълон гардидааст. Бояд гуфт, ки Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон санаи 6-уми ноябри соли 1994 тариқи раъйпурсии умумихалқӣ қабул карда шуда, 26-уми сентябри соли 1999, 22-юми июни соли 2003 ва 22-юми майи соли 2016 ба он тағйиру иловаҳо ворид карда шудааст. Боиси хушбахтист, ки мардуми шарифи Тоҷикистон аз озодии комил бархурдор мебошанд, зеро озодӣ дар зиндагӣ беҳтарин мукофотест. Чунончи дар моддаи 26 Сарқонун омадааст: «Ҳар кас ҳақ дорад муносибати худро нисбат ба дин мустақилона муайян намояд, алоҳида ва ё якҷоя бо дигарон динеро пайравӣ намояд ва ё пайравӣ накунад, дар маросим ва расму оинҳои динӣ иштирок намояд». Татбиқ намудани сиёсати ягонаи давлатӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи озодии виҷдон ва эътиқоди динӣ зимни риояи аслҳои конститутсионии гуногунандешии сиёсӣ ва мафкуравӣ, амалӣ гаштани ҳуқуқ ва озодиҳои инсон ва шаҳрванд, сарфи назар аз нажоду миллат, ба ҳар кас эътиқоди динӣ ва мавқеи сиёсӣ, ҳуқуқу озодиҳоро кафолат додааст. Конститутсия ва Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи озодии виҷдон ва иттиҳодияҳои динӣ» дар муносибатҳои байни давлат ва ташкилотҳои динӣ шароити баробари ҳуқуқӣ фароҳам овард, ки дар мамлакат фазои софу беғубори озодии виҷдон ва эътиқод барқарор гашта, шаҳрвандон эътиқоди динии худро озодона ва ихтиёрӣ амалӣ гардонида истодаанд. Ҷумҳурии Тоҷикистон дар давраи баъди ба даст овардани истиқлолият дар роҳи татбиқи ҳуқуқу озодиҳои эътиқодӣ ба комёбиҳои назаррас ноил гашт. Хусусан, барои мусулмонони кишвар, ки аксарияти мутлақи сокинонро ташкил медиҳанд, шароити мусоид фароҳам оварда шудааст, ки шаҳрвандон ниёзҳои эътиқодии худро қонеъ гардонанд. Дар Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи озодии виҷдон ва иттиҳодияҳои динӣ», ки 26 марти соли 2009 ба тасвиб расид, дар баробари арзи эҳтиром ва таҳаммул ба тамоми дину мазҳабҳо, дар инкишофи фарҳанги миллӣ ва ҳаёти маънавии халқи кишвар, ки таърихан мусулмонони ин сарзамин аз рўи фармудаҳои он амал менамоянд, нақши махсуси мазҳаби ханафии дини ислом таъкид гаштааст. 8-уми сентябри соли 2008 дар ҷашни пуршукўҳи 17-умин солгарди истиқлолияти Ҷумҳурии Тоҷикистон Президенти кишвар муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон соли 2009-ро соли таҷлили 1310 – солагии Имоми Аъзам Абўҳанифа Нўъмон ибни Собит (р) эълон кард. Ин иқдоми наҷибонаи Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон арҷгузорӣ ба пешвоёну олимони дину мазҳаби аҷдодӣ ва эътирофи ваҳдату ягонагии фарҳанги миллию мазҳаби аҷдодӣ буда, бешубҳа уфуқҳои тозаро дар фазои худшиносии миллӣ ба вуҷуд овард. Дар робита ба ин, ёдовар шудан бамаврид аст, ки Соли бузургдошти Имоми Аъзам, яъне 1310 солагии зодрӯзи Имоми Аъзам, ҳамчунон эълон гардидани шаҳри Душанбе ҳамчун пойтахти тамаддуни исломӣ, дар арсаи байналмилалӣ ва бахусус олами ислом шуҳрати Тоҷикистонро фузунтар намуд.Мояи ифтихори камина бар замми соҳибистиқлолу соҳиби Сарвари шарафманд гардидану гулгулшукуфию пешравии ин арзи муқаддасу ин давлати тоҷикон боз дар он аст, ки солҳои кору фаъолиятам дар Ҷумҳурии Арабии Ироқ оромгоҳи Имоми Аъзамро дар минтақаи Аъзамияи шаҳри Бағдод зиёрат намудаам. Ҳувайдост, ки арҷгузорӣ ба шахсиятҳою бузургони миллат, мисли Имоми Аъзам, Имом Бухорӣ ва дигарон, омўзиши мероси гаронбаҳои онҳо аз ифтихороти миллат маҳсуб мегардад. Худшиносии миллӣ, қадршиносии фарзандони фарзонаи миллат ва хизматҳои шоистаи онҳо дар рушду нумўи илму фарҳанги умумибашарӣ ва таҳкими ваҳдати миллат аз ҳадафҳои меҳварию иқдоми таърихии сарвари давлатамон